नेपाल शाकाहारी संघको स्थापना २०६४ साल भदौ १३ मा भएको हो । समाजमा भएको पशु हिंसालाई रोक्ने र मानिसलाई शाकाहारी बन्न प्रेरित गर्ने उद्देश्यले यस संस्थाको स्थापना गरिएको हो । यसै उद्देश्यअनुरुप संस्थाले हालसम्म विभिन्न गतिविधि सञ्चालन गर्दै आइरहको छ । संघका वर्तमान अध्यक्ष कृष्ण गुरुङ रहेका छन् । उनी पेशाले आर्ट डिजाइनरसमेत हुन् । संस्थाको वर्तमान अवस्था, भावी योजना, शाकाहारी जीवनका फाइदा र नेपालमा हाल शाकाहारी जीवनशैलीको अवस्थाबारे अध्यक्ष गुरुङसँग न्युज कारोबार डटकमका लागि सिर्जना फुयालले गरेको कुराकानी :

संस्थाको उद्देश्यअनुसार हालसम्म के-के गर्नु भयो ? अबको योजना के छ ?

हामी संस्थाको योजनाअनुसार अगाडि बढिरहेका छौं । यसबीचमा विभिन्न विद्यालयमा गएर शाकाहारी जीवनसम्बन्धी चेतनामुलक कार्यक्रमहरु गरेका छौं । त्यस्ता चेतनामुलक कार्यक्रममा हामी आफैँमात्र नगएर विज्ञहरु पनि लैजान्छौं । विज्ञहरुले नै शाकाहारी जीवनका फाइदाबारे विद्यार्थीहरुलाई जानकारी दिनुहुन्छ । हामीले महिनाको एकपटक ‘भेज हाइकिङ’ र बेला-बेलामा पिकनिक जाने गरेका छौं । यसका साथै हामी मन्दिर लगायतका सार्वजनिक स्थलहरुको सरसफाइ गर्ने कामहरु पनि विभिन्न अवसरमा गर्दै आएको छौं ।

हामी अब वल्र्ड भेगान अर्गनाइजेसनसँग मिलेर को-पार्टनरको रुपमा भेज फेस्टिभल आयोजना गर्न गइरहेका छौं । उक्त फेस्टिभल आगामी सेप्टेम्बर १५-१७ मा काठमाडौं र सेप्टेम्बर १८-२० मा भुटानको थिम्पुमा आयोजना हुने भएको छ । कार्यक्रममा विभिन्न देशका मानिसले टिकट बुकिङ गरिरहेका छन् । यसैको तयारीमा लागेका छौं ।

संस्थाको आयस्रोत के हो ? संस्था कसरी चलाइरहनु भएको छ ?

कुनै कार्यक्रम गर्दा मानिसहरू आफ्नो खुशीले सहयोग दिने र सदस्यहरु आफैँले व्यवस्थापन गर्ने भनेका छन् । संस्था यसरी नै चलिरहेको छ । खासमा ठूलो खर्च हुनेगरी कार्यक्रम पनि गरिरहेका छैनौं । सानोतिनो खर्च आपसी सरसहयोगबाटै जुटाउने हो ।

संस्थामा को-को आवद्ध हुन पाउँछन् ? आवद्ध हुन के-कस्ता सर्तहरु पालना गर्नुपर्छ ?

हाम्रो संस्थामा सबै किसिमका मानिसहरु आवद्ध हुन पाउनुहुन्छ । मांसाहारी, शाकाहारी सबैजना संस्थामा हुनुहुन्छ । हामीले तीन किसिमका सदस्यता वर्गीकरण गरेको छौं । साधारण सदस्य लिन चाहानेका लागि पाँच सय रुपैयाँ शुल्क लाग्छ । आजीवन सदस्य बन्नेले ५ हजार रुपैयाँ शुल्क तिर्नुपर्छ । यसका साथै हामी समर्थक सदस्य पनि बनाउँछौं । यो चाहिँ कस्तो भने, आफू मांसाहारी भएर पनि हाम्रो अभियानलाई समर्थन गर्ने जोकोही यस्ता सदस्य बन्न सक्नुहुन्छ । हामीकहाँ समर्थक सदस्य पनि धेरै नै हुनुहुन्छ ।

शाकाहारी अभियानसम्बन्धी काम गरिरहँदा मानिसहरुबाट कस्तो प्रतिक्रिया पाइरहनु भएको छ ?

अहिलेसम्म राम्रै प्रतिक्रिया पाइरहेका छौं । नयाँ पुस्तालाई बुझाउन सजिलो हुन्छ । उनीहरु आफूलाई शाकाहारीमा परिवर्तन नै गरिनहाले पनि यसका फाइदाहरुबारे सहजै बुझ्छन् । यसको तुलनामा पुरानो पुस्ताकाहरुलाई बुझाउन अलि गाह्रै हुने गर्दछ । उहाँहरुले बुझ्ने प्रयास नगरेर पनि होला । तर, कतिपय मानिसले हाम्रो कुरा सुनेपछि मांसहार जीवन त्याग गरेका पनि छन् । 

के शाकाहार जीवन जिउने मानिस तुलनात्मक रुपमा बढी स्वस्थ रहन्छ त ?

बिल्कुलै रहन्छ । किनभने शाकाहारी बन्नु भनेको राम्रो कुरा हो । शाकाहारी भनेको एउटा जीवनशैली हो । हामीले शाकाहारी जीवनशैली परिवर्तन गर्दा मांसाहारी जीवनभन्दा स्वस्थ हुने गर्दछौं । मानिसको शरीरको संरचनाअनुसार मानव फलाहारी (शाकाहारी) प्राणी हो । फलफूल र अन्नको पुग्दो मात्रा खायौं भने शाकाहारी जीवन तुलनात्मक हिसाबले स्वस्थ हुन्छ ।

मानिस किन शाकाहारी हुने ?

हामीले पशुलाई न्याय दिनुपर्छ । उनीहरुलाई पनि हामीलाई जस्तै बाँच्ने रहर हुन्छ । सबै प्राणीको मन एकै हो । सबैलाई बाच्न पाउने अधिकार उत्तिकै हुन्छ । यो मैले र मेराे संस्थाले जनावरप्रति गरेकाे न्याय हो । अर्को महत्वपूर्ण कुरा के हो भने, माछा मासुको विकल्प अरु धेरै किसिमका खानेकुरा छन् । माछामासु नै नखाइ नहुने भन्ने केही छैन ।

तर, हामी कसैलाई पनि शाकाहारी बन्नुपर्छ भनेर जोडबल गर्दैनौं । किनभने मानिस आफूले नै बुझेर जीवनशैली रोज्ने हो । आफ्नो जीवनशैली रोज्ने अधिकार हरेकसँग सुरक्षित हुन्छ । हामी त केवल अभियान सञ्चालन गर्ने हो । फाइदा र सकारात्मक पक्षबारे जानकारी दिने हो ।