भारतीय सेनाप्रमुख विपिन रावतले नेपाल र भुटान भारततर्फ झुक्नैपर्ने बताएका छन् । नेपाल–चीन सम्बन्धलाई ‘गठबन्धन’को संज्ञा दिँदै उनले सैन्य अभ्यासमा नेपाली सहभागिता नभएकोमा खुलेरै असन्तुष्टी राखे ।

रावतले नेपाल र चीनबीचको ‘गठबन्धन’ स्थायी नहुने दावी गर्दै छिट्टै सम्बन्ध विग्रने जिकिर गरे । बिमस्टेक सदस्य राष्ट्रहरुको संयुक्त सैन्य अभ्यास समापनको क्रममा भारतीय सेना प्रमुख रावतले नेपालको चीन तर्फको झुकाव अस्थायी हुने बताएको भारतीय मिडियाले उल्लेख गरेका छन् ।

‘माइलेक्स एटिन’ नाम दिइएको पूर्णेमा भएको सैन्य अभ्यासको समापन समारोहको साइडलाइनमा आइतबार रावतले ‘भूगोलका कारण पनि नेपाल भारतसँग झुक्न बाध्य हुने’ बताएका हुन् ।

नेपालले बिमस्टेक सैन्य अभ्यासमा सहभागीता नजनाएको विषयमा सोधिएको प्रश्नमा रावतले ‘नेपाल र भुटान जस्ता देशहरुले भूगोलका कारण भारततर्फ ढल्किनैपर्छ’ भनेका भारतीय सञ्चारमाध्यमले समाचार प्रकाशन गरेका छन् ।

भारतीय सञ्चारमाधयमहरुले बिमस्टेक सैन्य अभ्यासमा नेपालले अन्तिम क्षणमा आएर सहभागी हुन नसक्ने निर्णय चीनको दबाबमा गरेको विश्लेषण गरिरहेका छन् । यही सन्दर्भमा भारतीय सेना प्रमुखले समेत नेपाली सेनाको सहभागिता नभएकोमा चर्काे असन्तुष्टि जनाएका हुन् ।

भारतीय सञ्चारमाध्यम ‘इन्डियन ऐक्सप्रेस’ले नेपाल र भुटान दुबै मुलुकका लागि चीनसँगको झुकाव भौगोलिक कारणले अनुकूल नरहेको बताएका लेखिएको छ । ‘हामी हाम्रा छिमेकीहरूसँग सम्बन्ध सुदृढ गरिरहेका छौं । हामी ठूलो देश हौं, यदि हामीले त्यसको नेतृत्व लियौं भने अरुले पनि त्यसलाई पछ्याउँछन, अहिले नेपाल र भुटान चीनसँग लागे पनि पछि हामीकहाँ आउनैपर्छ,’ सेना प्रमुख रावतको भनाई उदृत गर्दै इन्डियन एक्प्रेसले लेखेको छ ।

रावतले नेपाल र चीनबीचको सम्बन्धलाई पाकिस्तान र अमेरिकाबीचको सम्बन्धसँग तुलना गरेको ‘द टाइम्स अफ इन्डिया’ले लेखेको छ । पाकिस्तान र अमेरिकाबीच पहिला सुमधुर रहेको समबन्ध अहिले द्वन्द्वमा परिणत रहेको भन्दै उनले नेपाल चीनबीच सम्बनध पछि छिट्टै विग्रने जिकिर गरे । ‘नेपाल चीनबीचको सम्बन्ध अमेरिका–पाकिस्तानबीचको जस्तै हो, पहिलो भाई–भाई अहिले शत्रु–शत्रुबीचको जस्तो, यसैले त्यो अस्थायी गठबन्धनको बारेमा भारतले चिन्ता गर्नु आवश्यक छैन,’ टाइम्स अफ इन्डियाले रावतलाई उदृत गर्दै लेखेको छ ।

सेना प्रमुख रावतले प्रतिआतंकवादका लागि सदस्य राष्ट्रहरूबीच यस्ता सैन्य अभ्यासहरू जारी रहने बताए । ७ सदस्य राष्ट्रमध्ये भारत, भुटान, म्यानमार, श्रीलंका र बंगलादेशका सैनिकहरू उक्त सैन्य अभ्यासमा सहभागी भएका थिए । नेपाल र थाइल्यान्डले पर्यवेक्षकमात्र पठाएका थिए । नेपालले बिम्स्टेक राष्ट्रबीचको संयुक्त सैन्य अभ्यासमा अन्तिम समयमा सहभागिता जनाएन ।

नेपालको सहभागितालाई लिएर सत्तारुढ पार्टीभित्रै विवाद उत्पन्न भएपछि सरकारले सैन्य अभ्यासमा सहभागी नहुने निर्णय गरेको थियो । भदौ २५ देखि ३१ सम्म भारतमा संयुक्त सैन्य अभ्यास भएको थियो । अभ्यासमा थाइल्याण्डले पनि पर्यवेक्षक तहको मात्र सहभागिता जनायो ।

प्राविधिक र आर्थिक सहायताका लागि बनेको बिमस्टेकमा सैन्य अभ्यासको विषयले प्रवेश पाउनु असान्दर्भिक भएको भन्दै आलोचना हुँदै आएको थियो । यसैबीच, नेपाली सेना र चिनियाँ जनमुक्ति सेनाको संयुक्त सैन्य अभ्यास चीनको सिचुवान प्रान्तको छेन्दूमा सुरु हुँदैछ । असोज १–१२ गतेसम्म हुने अभ्यासमा सहभागी हुन महासेनानीको नेतृत्वमा १६ सदस्यीय विशेष फौजको टोली छेन्दू जाँदैछ ।

प्रकाशित समय : २२:५२ बजे