काठमाण्डु– प्रधानमन्त्री बालेन शाह (बालेन) ले आफू कालो चश्मा लगाएरै प्रतिनिधिसभा बैठकमा उपस्थित हुने...

पुरा पढ्नुहाेस्

global ime bank Long Banner Ad

भूमिहीन सुकुम्बासीले लालपुर्जा पाउने पक्का

47.5K
shares

उदयपुरको बेलका नगरपालिकाका सुकुम्बासीले लालपुर्जा पाउने निश्चित भएको छ । सरकार, दातृ निकाय र बेलका नगरपालिकाबीच ‘अनौपचारिक भू–सम्बन्धको पहिचान, सत्यपन र अभिलेखन गरी अव्यवस्थित बसोबासको सूचना प्रणाली विकास गर्ने’ सहमति भएसँगै बेलकाका ‘भूमिहीन सुकुम्बासी’ले लालपुर्जा पाउने निश्चित भएको हो । सोमबार भूमिव्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालय, बेलका नगरपालिका, सामुदायिक आत्मनिर्भर सेवा केन्द्र तथा यु.एन. ह्याविटाटबीच सहमतिपत्रमा हस्ताक्षर भएको छ । सहमतिपत्रमा मन्त्रालयका सहसचिव जनकराज जोशी, बेलका नगरपालिकाका प्रमुख दुर्गाकुमार थापा, यु.एन. ह्याविटाटका तर्फबाट पद्मसुन्दर जोशी र आत्मनिर्भर सेवा केन्द्रका तर्फबाट कार्यकारी निर्देशक जगत देउवाले हस्ताक्षर गरेका छन् ।

सहमतिअनुसार यो परियोजना सुरुमा बेलका नगरपालिका वडा नं. ३ मा लागू गरिने छ । त्यसपछि बेलकाकै बाँकी वडासँगै देशका अन्य स्थानीय तहमा समेत विस्तार गरिने सहमतिपत्रमा उल्लेख छ । ‘उदयपुर जिल्ला, बेलका नगरपालिका वडा नम्बर ३ भित्र विभिन्न ऐलानी, पर्ती, वनलगायत सरकारी जग्गा आवाद गरी अव्यवस्थित किसिमले लामो समयदेखि बसोबास गरी आएका नागरिक र निजहरुको उक्त जग्गासँगको अनौपचारिक भूसम्बन्धको पहिचा, सत्यापन र अभिलेखन गर्न अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा अभ्यासमा रहेको ‘फीट फर पर्पोज ल्यान्ड एड्मीनिस्ट्रेसन’ विधिद्वारा भूमि लगत संकलन, रुजु र रेकर्ड गरी व्यवस्थित सूचना प्रणाली तयार गर्न हामी भूमिव्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालय, बेलका नगरपालिका (उदयपुर), सामुदायिक आत्मनिर्भर सेवा केन्द्र र यु.एन ह्याबिटाटबीच सहमति भइ यो एमओयू गरेका छौं,’ सहमतिपत्रमा भनिएको छ । सहमतिपत्रमा सुकुम्बासीलाई लालपुर्जा दिने उल्लेख नभए पनि पहिचान र अभिलेख प्राप्त भएपछि स्थानीय तहले लालपुर्जा वितरण गर्न सक्निे बताइएको छ ।

कार्यक्रमअनुसार बेलकामा विभिन्न ऐलानी, पर्ती, वनलगायत सरकारी जग्गा आवाद गरी अव्यवस्थित किसिमले लामो समयदेखि बसोबास गरी आएका नागरिक र जग्गासँगग उनीहरुको अनौपचारिक भूसम्बन्धको पहिचान गरिने छ, त्यसको सत्यापन कायम भए अभिलेखन गरी लालपुर्जा दिने प्रक्रिया अघि बढाइने छ । बेलका नगरपालिकाका प्रमुख दुर्गाकुमार थापाले भूमिहीन सुकुम्बासीले लालपुर्जा पाउने प्रक्रिया सुरु भएको बताए । ‘सहमतिमा लालपुर्जा दिने भन्ने उल्लेख नभए पनि यो कार्यक्रम भूमिहीन सुकुम्बासीलाई लालपुर्जा दिनकै लागि हो,’ मेयर थापाले भने ।

बेलकाबाटै सुरुवात
चार पक्षबीच भएको यो सहमतिसँगै अव्यवस्थित बसोबास समाधानमा आधुनिक कदम चाल्ने बेलका नगरपालिका पहिलो स्थानीय तह हुने भएको छ । किनकि, अव्यवस्थित बसोबासले उब्जाएका समस्या समाधानका लागि ‘फीट फर पर्पोज ल्यान्ड एड्मीनिस्ट्रेसन’ अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा अभ्यासमा रहेको विधि हो । नेपालमा अहिलेसम्म कुनै पनि स्थानीय तहमा यसको अभ्यास नगरिएको र बेलका नै पहिलो स्थानीय तह हुने भूमिव्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालयका सहसचिव जनकराज पौडेलले बताए ।

यो कार्यक्रम आ.व. २०७५/०७६ को असार मसान्तभित्र सम्पन्न गरिने सहमतिपत्रमा उल्लेख छ । यसको अन्तिम परिणाम, नक्सा डाटावेसलगायत अन्य अभिलेख नगरपालिकाको स्वामित्वमा रहने छन् । यी सबै कामका लागि लाग्ने खर्च सहमतिमा हस्ताक्षर गरेका निकायले आपसी समन्वयमा बेहोर्ने छन् ।

नगरप्रमुख थापाले लामो प्रयासपछि ऐतिहासिक कामको सुरुवात आफ्नो नगरपालिकाबाटै हुन लागेको बताए । ‘यो कार्यक्रमका लागि मैले लामो प्रयास गरेको थिएँ,’ उनले भने, ‘बेलकाका लागि मात्रै नभएर यो कार्यक्रम देशका अन्य स्थानीय तहका लागि पनि उपयोगि हुने विश्वास छ ।’