कर्णालीमा घटे कुष्ठरोगी
वि.सं.२०७५ माघ १२ शनिवार १४:३४
shares

कर्णाली प्रदेशमा विगतका वर्षभन्दा कुष्ठरोगका बिरामीको संख्यामा कमी आएको छ ।
प्रदेशका १० जिल्लाका तथ्यांकअनुसार कुष्ठरोगका नयाँ थपिने बिरामीको संख्या विस्तारै न्यून बन्दै गएको हो । गत आर्थिक वर्ष २०७४–०७५ मा ११५ जना नयाँ कुष्ठरोगी फेला परेका छन् । यो तथ्यांक आर्थिक वर्ष २०७२–०७३ को तुलनामा कम हो ।
कर्णालीका जुम्ला, हुम्ला र डोल्पामा कुष्ठरोगी बिरामीको नै नभएको स्वास्थ्य निर्देशनालय कर्णाली प्रदेशका कुष्ठरोग अधिकृत पदम केसीले जानकारी दिए । उनका अनुसार तीन जिल्लामा कुष्ठरोगी भेटिएका छैनन् ।
६६ औं कुष्ठरोग दिवसको पुुर्वसन्ध्यामा स्वास्थ्य निर्देशनालय कर्णाली प्रदेशले आयोजना गरेको पत्रकार सम्मेलनमा केसीले तीन जिल्लामा कुष्ठरोगी फेला नपुर्नको कारण खोजी नगरेकाले भएको हुनसक्ने बताए । ‘हामीले त्यहाँ गएर खोजी गरेका छैनौं’ उनले भने, ‘खोजी गरे त्यहाँ पनि भेटिन सक्छन् ।’
सबैभन्दा बढी नयाँ कुष्ठरोगी सल्यानमा फेला परेका छन् । सल्यानमा गत आर्थिक वर्षमा ३२ जना कुष्ठरोगी फेला परेका थिए । रुकुम पश्चिममा २१ जना फेला पर्दा जाजरकोटमा २४ र सुर्खेतमा २० जना नयाँ कुष्ठरोगी फेला परेका छन् । यस्तै, दैैलेखमा ७, कालिकोटमा १० र मुगुमा तीन जना फेला परेको केसीले जानकारी दिए ।
कुष्ठरोग अब सामान्य भइसकेको बताउँदै केसीले कुष्ठरोगबारे जनस्तरमा सचेतनामुलक कार्यक्रम सञ्चालन गर्न जरुरी रहेको बताए । कर्णालीमा कुष्ठरोग निराकरण गर्न निर्देशनालयले विभिन्न कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै छ । कुष्ठरोग आँखाले देख्न नसकिने माइक्रोव्यक्टेरियम लेप्रे नामक किटाणुबाट लाग्ने गर्दछ ।
कम सर्ने सरुवा रोगमा पर्ने कुष्ठरोगले छाला र नशामा असर गर्ने स्वास्थ्य निर्देशनालयका निमित्त निर्देशक विनोद आचार्य बताउँछन् । उनका अनुसार कुष्ठरोगको लक्षण देखिएमा छालामा असर गर्दा रातो वा हल्का फुस्रो रंगको दाग देखिने, अनुहारमा छाला बाक्लो हुने, गिर्खाहरु देखा पर्ने र स्नायुमा असर गर्दा हातखुट्टामा छुँदा थाहा नपाउने तथा मांशपेशी कमजोर हुने गर्दछन् ।
‘कुष्ठरोगलाई न्युनिकरण गर्न कुष्ठरोगका बिरामीहरु खुल्नमा डराउनु हुँदैन्’ आचार्यले भने, ‘जनस्तरमा अझै पनि कुष्ठरोग लागेमा लुकाउने संस्कार कायम रहेकाले सचेतनामूलक अभियान पनि चलाउन आवश्यक छ ।’ कुष्ठरोग भएमा कम किटाणु भएकाले ६ महिना र बढी किटाणु भएकाले एक वर्षसम्म औषधी सेवन गरे निराकरण हुने आचार्यले उल्लेख गरे ।
नेपालमा हाल दश हजार जनामध्ये एक जनालाई कुष्ठरोग संक्रमण भएको पाइएको निर्देशनलयले जनाएको छ । तर सरकारले सन् २०२० सम्म उक्त संख्यालाई शून्यमा झार्ने लक्ष्य लिएको छ ।

























