काठमाडौं । नेपालीहरूको दोस्रो ठूलो चाड तिहारअन्तर्गत आज कार्तिक कृष्ण औँसीका दिन धनधान्य र समृद्धिकी देवी लक्ष्मीको पूजा–आराधना गरी लक्ष्मी पूजा मनाइँदैछ ।

तिहारको तेस्रो दिन मनाइने लक्ष्मी पूजाका अवसरमा आज बिहानैदेखि घर, आँगन तथा व्यापारिक प्रतिष्ठानको सरसफाइ गरी साँझ दीप प्रज्वलन गर्ने परम्परा छ । धार्मिक मान्यताअनुसार सफा र उज्यालो घरमा देवी लक्ष्मीको बास हुने विश्वास रहेकाले लक्ष्मीलाई स्वागत गर्न घरघरमा दियो, मैनबत्ती तथा रङ्गीचङ्गी विद्युतीय बत्ती बालेर झिलिमिली बनाउने गरिन्छ ।

लक्ष्मी पूजाकै दिन बिहान गाई तिहारसमेत मनाइन्छ । हिन्दू धर्ममा गाईलाई लक्ष्मीको प्रतीक तथा माताका रूपमा सम्मान गर्ने परम्पराअनुसार गाईको पूजा गरी मीठा खानेकुरा खुवाउने गरिन्छ ।

लक्ष्मी पूजाका लागि घरको मूल ढोकादेखि पूजा कोठा र धन राख्ने स्थानसम्म चामलको पिठो तथा अबिरले लक्ष्मीका पाइला बनाउने चलन छ । यसलाई देवी लक्ष्मीलाई घरभित्र स्वागत गर्ने प्रतीकका रूपमा लिइन्छ ।

साँझ शुभ साइतमा कलश स्थापना गरी गणेश र लक्ष्मीको मूर्ति वा तस्बिर राखेर धूप, दीप, फूल, फलफूल, मिठाई तथा विभिन्न परिकार चढाई विधिपूर्वक पूजा गरिन्छ । यस दिन सुन, चाँदी, तामाका सिक्का, नगद तथा व्यापारिक बहिखाताको समेत पूजा गर्ने परम्परा छ ।

लक्ष्मी पूजाको अवसरमा बालबालिका तथा युवतीहरू घरघरमा पुगेर भैलो खेल्ने र सुख, शान्ति तथा समृद्धिको कामना गर्दै शुभकामना साटासाट गर्ने गर्छन् । यस रातलाई धार्मिक तथा सांस्कृतिक रूपमा सुखरात्रिका रूपमा समेत लिइन्छ ।

अन्धकार हटाएर उज्यालो फैलाउने पर्वका रूपमा परिचित लक्ष्मी पूजाले सुख, शान्ति, समृद्धि र आपसी सद्भावको सन्देश दिने विश्वास गरिन्छ ।