उत्तरी सुडानमा एक सुन खानी भासिँदा कम्तीमा १० जनाको मृत्यु भएको र २१ जना घाइते भएको घटनामा बच्न सफल दुई व्यक्तिले आइतबार एएफपीलाई बताए । उद्धार टोलीले रातिभरि गरेको उद्धार प्रयासपछि २१ जनालाई घाइते अवस्थामा खानीबाट बाहिर निकाल्न सफल भएको छ।

सन् २०२३ अप्रिलमा सुडानको सेना र अर्धसैन्य र्यापिड सपोर्ट फोर्सेस (आरएसएफ) बीच युद्ध सुरु भएदेखि दुवै पक्षको प्रयास मुख्य रूपमा देशको अर्बौं डलरको सुन व्यापार र विदेशी समर्थकहरूबाट वित्तपोषित क्षेत्रलाई कब्जामा राख्ने रहेको छ ।

सुडानको इजिप्टसँगको सीमा नजिक अवस्थित आउनी खानी क्षेत्रका सुरुङहरू शनिबार भत्किएका थिए ।

आइतबार बिहानसम्म १० जनालाई मृत अवस्थामा निकालिएको छ र २१ घाइते खानी मजदुरहरूलाई उद्धार गरी खानी बाहिर निकालिएको छ,” खानी भत्किएको समय सुरुङमा काम गरिरहेका एक बाँचेका व्यक्तिले भने ।

उनले सुरक्षाका कारण नाम नखुलाउन अनुरोध गरे ।

अर्का एक व्यक्तिले पनि नाम नखुलाउने शर्तमा एएफपीसँग भन्नुभयो, “उद्धार कार्य ‘खानी मजदुरहरू आफैंले’ गरिरहेका छन् र उपकरणहरू निकै कम उपलब्ध छन्।”

अझै धेरै मजदुरहरू खानीको भत्किएको माटोमुनि रहेका हुनसक्ने आशङ्का गरिएको छ र बाँचेकाहरूले हराएकाहरूको खोजी जारी रहेको बताएका छन् ।

धेरै युवा सुडानीहरू खतरनाक सुनको दौडमा सामेल भएका छन्। उनीहरू अनियमित खानीहरूमा हात र साधारण औजार प्रयोग गरेर थोरै दैनिक ज्यालाका लागि काम गर्छन्।

उनीहरू रासायनिक विषाक्तता र नियमित रूपमा खानी भत्किने जोखिममा पर्छन्।

गत हप्ता दक्षिणी कोर्डोफान क्षेत्रमा खानी भत्किएर कम्तीमा ८२ जनाको मृत्यु भएको र दर्जनौं घाइते भएका थिए।

अनौपचारिक क्षेत्र वा बन्द भएका खानीहरूमा हुने हस्तकला र साना स्तरको खानी कार्यले सुडानमा निकालिने सुनको अधिकांश हिस्सा ओगट्छ।

सुडानी अधिकारीहरू र खानी उद्योग स्रोतहरूका अनुसार त्यहाँबाट उत्खनन हुने लगभग सबै सुन युद्धका दुवै पक्षबाट संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) मा जान्छ । यूएईले आरएसएफलाई हतियार दिने गरेको आरोप गरिने गरेको भएपनि ती रिपोर्टहरूलाई उसले अस्वीकार गर्छ ।

युद्धले करिब दुई करोड सुडानीहरूलाई गम्भीर भोकमरीमा धकेल्नु अघि नै हाते खानीले उद्योगका आँकडाअनुसार २० लाखभन्दा बढी मानिसहरूलाई रोजगारी दिएको थियो ।

अफ्रिकाको तेस्रो ठूलो देश सुडान महाद्वीपका प्रमुख सुन उत्पादकहरू मध्ये एक हो। सरकारका अनुसार गत वर्ष ७० टन सुन उत्पादन भएको थियो, जुन पछिल्लो ‘पाँच वर्षको उच्चतम’ उत्खनन् थियो ।

अधिकारीहरूका अनुसार अधिकांश सुन सुडानका सीमाहरू पार गरेर तस्करी हुन्छ । यसमा चाड, दक्षिण सुडान र इजिप्ट हुँदै विश्वको दोस्रो ठूलो सुन निर्यातकर्ता यूएई पुग्छ ।

प्रकाशित समय : २१:३२ बजे