सोलुखुम्बुको गोक्यो हिमतालमा पौडी खेल्ने क्रममा शनिबार बिहानदेखि हराएका तीन जना विद्यार्थी अझै नभेटिएपछि खोजीका लागि सशस्त्र प्रहरीका पाँचजना गोताखोर गोक्यो पुगेको छ । चार दिनदेखि तालमा डुबेका बालकको अवस्था अझै अज्ञात रहेपछि खोजीका लागि गोताखोर झिकाइएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी नरेन्द्र रानामगरले जानकारी दिए ।

खुम्जुङ माध्यमिक विद्यालयको कक्षा ९ मा अध्ययनरत विद्यार्थीलाई शैक्षिक भ्रमणका शिलशिलामा गोक्यो क्षेत्र लगिएको थियो । सोही क्रममा तालमा पौडी खेल्दै गर्दा पेम्बा दोर्जी शेर्पा, सुनिल बराइली र पेम्बा नुरु शेर्पा डुबेका थिए । शून्य डिग्री सेल्सियसभन्दा कम तापक्रममा रहने उक्त तालमा यति लामो समयसम्म नभेटिएपछि जीवित भेटिने आश मरिसकेको स्थानीयले बताएका छन् ।

स्थानीय तवरबाट खोजी सम्भव नभएपछि जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट गोताखोर झिकाइएको हो । सशस्त्र प्रहरीका पाँचजना गोताखोर मंगलबार नै चितवनबाट गोक्यो पुगेका छन् । उनीहरु नाम्चेबाट दुईवटा हेलिकोप्टरमा गोक्योनजिकै फांगामा अवतरण गरेका थिए । गोक्योमा मौसम प्रतिकूल भएपछि उनीहरु फांगामा अवतरण गरी करिब तीन घण्टा पैदल हिँडेर गोक्यो पुगेका हुन् ।

गोताखोरको साथमा पाँचजना नेपाली सेना र दुईजना नेपाल प्रहरी छन् । गोताखोर टोलीले तालमा पसेर बेपत्ता बालकको खोजी गर्नेछन् । प्रमुख जिल्ला अधिकारी रानामगरले मंगलबार साँझ गोक्यो पुगेको टोलीले बुधबार बिहानबाट खोजी सुरु गरेको बताएका छन् ।

सम्भव छ उद्धार ?

गोक्यो हिमताल समुद्री सतहबाट ४ हजार ७ सय ५० मिटरको उचाइमा छ । हाइ अल्टिच्युटमा रहेको हिमताल भएका कारण यहाँको तापक्रम अहिले शून्य डिग्री सेल्सियसभन्दा कम छ । माइनस तापक्रममा रहेको तालमा चार दिनदेखि हराइरहेका बच्चा जीवित भेटिने सम्भावना नरहेको हिमालयन रिसर्चका अध्यक्ष डा. धनञ्जय रेग्मीले बताए ।

केही महिनाअघि मात्रै तालका बारेमा अध्ययन गरेका अध्यक्ष रेग्मीले गोताखोरको प्रयास पनि सफल हुने सम्भावना न्यून रहेको बताए । उनले भने, ‘तालको गहिराइ केन्द्र भागमा ६० मिटरसम्म छ । त्यसमाथि माइनस डिग्रीमा पौडीएर उद्धार गर्न खोज्नु सामान्य चुनौतीको कुरा होइन ।’

तालको पानी स्थिर रहने भएकाले हराएका बालक बगेर पानी निकास हुने विन्दुसम्म पुग्ने सम्भावना पनि न्यून छ । डा. रेग्मीले भने, ‘तालको बाहिरी भागमा ढुंगा भए पनि अधिकांश भागमा बालुवा मिसिएको लेदोयुक्त हिलो छ, बालकहरु त्यही हिलोमा गाडिएको हुनसक्छ । त्यस्तो अवस्थामा भेटिने सम्भावना रहँदैन ।’ यद्यपि। कुनै बेला बालकहरु तैरिएको अवस्थामा भेटिने आशमा स्थानीय बासिन्दाले तालमा निरन्तर आँखा लगाइरहेको खुम्जुङ माध्यमिक विद्यालयका पूर्वाध्यक्ष पेम्बा शेर्पाले बताए ।

हिमतालमा गोताखोर पस्नु पनि अत्यन्त जोखिम हुने डा. रेग्मीले बताए । ‘अहिले त्यहाँ पुगेका गोताखोर भनेको त्रिशूलीसहितका नदीहरुमा अनुभव संगालेका जनशक्ति हुन् । तर, हिमतालको संरचना र वातावरण बिल्कुल फरक हो,’ उनले भने, ‘एक त नयाँ अनुभव त्यसमाथि शून्य डिग्रीमा हिमतालभित्र लामो समय बस्नु भनेको ज्यान माया मार्नु हो ।’

हाई अल्टिच्युटमा जाँदा त्यहाँको वातावरण अनुकूल बनाउँदै हाई पचाउँदै जानुपर्छ । तर, गोताखोर टोली चितवनको करिब ४ सय मिटरको उचाइबाट एकै दिन गोक्योको ४७ सय मिटरको उचाइमा पुगेको छ । तसर्थ, उनीहरुको स्वास्थ्यसमेत धरापमा पर्ने जोखिम छ । हिमालय क्षेत्रका विज्ञ मानिने डा. रेग्मीले गोताखोरलाई पूर्ण सचेत भएर हिमतालमा पस्न आग्रह गरे । हिमतालमा अन्धाधुन्ध प्रवेश गर्नुभन्दा पहिले उच्च प्रविधियुक्त क्यामेरा जडान गरी बालकहरु रहेको स्थान हेर्न सकिने डा. रेग्मीको सुझाव छ ।

खुम्बु क्षेत्रको आकर्षक पर्यटक गन्तव्य मानिने गोक्यो तालमा बालकहरु बेपत्ता भएपछि स्थानीय निराश छन् । गोक्यो तालछेवैमा रहेको होटल व्यवसायी पेम्बा शेर्पाले भने, ‘एक त बालकहरुको अवस्था अज्ञात भएर चिन्तित छौँ, त्यसमाथि हिमाल र पोखरीहरुलाई हामी देवता मान्छौँ । यस ताललाई पवित्र बनाउने चिन्ता पनि छ ।’

गोक्यो हिमताल विश्व रामसार सूचीमा सूचीकृत छ । यस तालको अवलोकन गर्न वार्षिक २० हजारभन्दा बढी विदेशी पर्यटक पुग्छन् ।

प्रकाशित समय : १४:३३ बजे