काठमाण्डु– प्रधानमन्त्री बालेन शाह (बालेन) ले आफू कालो चश्मा लगाएरै प्रतिनिधिसभा बैठकमा उपस्थित हुने...

पुरा पढ्नुहाेस्

global ime bank Long Banner Ad

अस्ताए रणनीतिकार कांग्रेस नेता बास्तोला

18.04K
shares

कांग्रेसका लोकप्रिय नेता चक्रप्रसाद बास्तोलाको निधन भएको छ । उनी कांग्रेसका बागी र किङमेकर नेता मानिन्थे । पूर्वमन्त्री बास्तोला २०६९ साल पुस १४ गते विराटनगरमा भएको बास्तोलाको कूलपूजामा सामूहिक तस्बिर खिच्ने क्रममा लडेका थिए । उनलाई तत्काल उपचारको लागि न्यूरो अस्पताल भर्ना गरियो । त्यहाँ निको नभएपछि दिल्लीको मेदान्त अस्पतालसम्म पुर्याइयो । त्यहाँ तीन महिना उपचार गर्दा पनि पूर्ववत् अवस्थामा नआएपछि उनलाई स्वदेश फर्काइएको थियो ।

दिल्लीबाट काठमाडौं फर्काएर उनलाई बाँसबारीस्थित न्यूरो अस्पतालमा उपचार गरियो । त्यहाँ सात महिना राखियो । तर पनि उनकाे स्वास्थ्यमा सुधार भएन । देश विदेशका नाम चलेका डाक्टरहरु बास्तोलाको उपचारमा संलग्न रहे । तर उनको स्वास्थ्यमा सुधार आउन सकेन् ।
अथक प्रयास गर्दा पनि निको नभएपछि परिवारले उनालाई घरमै राखेर हेरचाह गर्दै आएका थिए । ०७० कात्तिकदेखि भने घरमै आइसियु बेड राखेर आराम गराईएको थियो ।

पत्नी कुसुम आचार्यले बास्तोलाले हेरचाहमा गर्दै आएकी थिईन् । मस्तिष्कघातका कारण बास्तोलाको शरीरको कुनै पनि भाग चल्दैन थियो । बास्तोला सामान्य रुपमा खाना खान समेत नसक्ने भएका थिए । उनलाई पाइपबाट खाना खुवाइएको थियो । पत्नी कुसुमको सक्रिय रेखदेखमा बास्तोलाले अति कठिन दिनहरु बिताइरहेका थिए । उनका २ छोरी छन् । दुवै छोरी विदेशमा बस्दै आएका छन् ।

भारतीय अदालतमा मुद्दा खेप्नुपरेपछि
०४८ को संसदीय चुनाव उनी झापाबाट उम्मेदवार भएका थिए । तर पराजित भए । त्यसपछि तत्कालीन गिरिजाप्रसाद कोइराला नेतृत्वको सरकारले बास्तोलालाई भारतका लागि राजदूत सिफारिस गरेको थियो । विमान अपहरणको मुद्दा उनले भारतीय अदालतमा खेप्नुपर्याे ।

बास्तोलाको विषयमा सरकारले भारत सरकारलाई मनाएपछि बल्ल राजदूत बन्न सफल बनेका थिए । पञ्चायतविरुद्ध आन्दोलनमा सक्रिय बाँस्तोला २०५६ सालको संसदीय निर्वाचनपछि बनेको गिरिजाप्रसाद नेतृत्व सरकारमा परराष्ट्रमन्त्री थिए । पूर्वराजदूत समेत रहेका बास्तोला माओवादीलाई शान्ति प्रकृयामा ल्याउन समेत सक्रिय थिए ।

बास्तोला बिपीको प्रेरणाले ०१७ सालबाट राजनीतिमा होमिएका थिए । बीपीबाटै समाजवादी दीक्षा पाएका थिए । तर, चर्चित विमान ०३० सालको विमान अपहरणको एक नाइके थिए । त्यसै कारण उनी पनि चर्चित बनेका थिए । बनारस हिन्दु विश्वविद्यालय (बिएचयु) मा राजनीतिशास्त्रका पोस्टग्र्याजुएट गरेका थिए ।

रणनीतिकार नेता
बास्तोला कांग्रेसभित्रका सीमित बौद्धिक नेताहरुमा पर्थे । विपीबाट प्रभावित भएकाले सिद्धान्त र दर्शनमा उनको गहिरो रुचि थियो । पार्टीको चुनावी घोषणापत्र लेखनका बेलामा समेत उनी पहिलो रोजाइमा पर्थे । २०६४ सालको पहिलो संविधानसभाको निर्वाचनको घोषणापत्रमा लेखन समितिमा पनि उनी सदस्य थिए । पार्टी नेतृत्वमा छाउन भन्दा निती तथा रणनीतिक विषय व्यवस्थापनमा रुचि राख्ने उनले कहिलै पदको लोभ देखाएनन् । जोखिम मोल्ने नेताको परिचय बनाएका उनी रणनीतिकार नेताको छवि बनाएका थिए ।

युद्धरत माओवादीलाई शान्ति प्रक्रियामा ल्याउन बास्तोलाले सक्रिय भूमिका खेलेका थिए । पार्टीमा तत्कालिन सभापति गिरिजाप्रसाद कोईरालासँग निकट रहेकाले बास्तोलाले माओबादीसँग वार्ता गर्ने क्रममा सम्पर्क सुत्रको विषेश भुमिका खेलेका तत्कालिन माओवादीका नेताहरु बताउँछन् ।
काग्रेस नेता रोमी गौचन थकाली भन्छन्, ‘चक्र जी निडर हक्की र रणनीतिकार नेता हुनुहुन्थ्यो, उहाँले माओवादीलाई शान्तिप्रक्रियामा ल्याउन विषेश सुत्राधारको भुमिका खेल्नु भएको थियो ।’