दीपक बोहोरा, दुई शब्दमा ‘राजतन्त्रको हिमायती’ हुन् । साथै प्रजातन्त्र र कम्युनिष्ट सिद्धान्तको कट्टर विरोधी पनि ।

तत्कालीन प्रजातन्त्रको पक्ष लिएर सडकमा प्रजातन्त्र प्राप्तिको नारा लगाउने कांग्रेस–कम्युनिस्टलाई दिएको यातना विशेषगरी रुपन्देहीका कांग्रेस–कम्युनिस्ट नेता–कार्यकर्ताको मस्तिष्कमा ताजै छ । राजाले प्रजातन्त्रमाथि चलाएको त्यो धारिलो हतियारलाई कसैगरी भुल्न सकिँदैन । त्यसैको मतियार हुन्,बोहोरा ।

प्रजातन्त्र पुनःस्थापना गर्न संघर्षमा रहेका कांग्रेस–कम्युनिस्टलगायत तत्कालीन प्रजातन्त्रवादी नेताहरुबारे गोप्य जानकारी लिने र त्यसलाई राजाकहाँ पुर्‍याउने काम रुपन्देहीबाट बोहोराले नै गर्थे ।

जनताको शासन स्थापनाका लागि राजतन्त्रविरुद्ध उत्रिएकालाई जेलनेल र यातना उपहार स्वरुप दिन्थे बोहोरा । उनीमाथि पञ्चायतको ‘भूमिगत गिरोह’को सदस्य भएर काम गरेको आरोप पञ्चायतकालमा निकै चर्चामा थियो ।

कैयौँ, कांग्रेस र कम्युनिस्ट नेताहरु बोहोराकै सुराकबाट चरम यातना खेपेका थिए । जेलनेल सहेका छन् । कलिला हातमा हतकडी लगाइएका छन् ।

उबेला, राजा र तिनको शासनविरुद्ध बोल्नेहरुको नामोनिसान मेट्न बनेको ‘मण्डले’ हरुको एउटा डरलाग्दो अनुहार नै थिए, उनी । साथै रुपन्देहीका ‘गुन्डा नाइके’ पनि ।

उनै बोहोरा र उनको मण्डले समूहको मरणासन्न आक्रमणमा परेका थिए, भर्खरै एमाले छोडेका नेकपा एमालेका स्थायी कमिटी सदस्य घनश्याम भुसालको परिवार पनि । कम्युनिस्ट विचार राखेकै कारण, तत्कालीन पञ्चायती व्यवस्थाविरुद्ध सक्रिय रहेका कारण भुसालको परिवारले चरम यातना खेप्यो ।

बोहोराको पोको अझै खोलौं, २००७ सालतिर पाल्पामा जन्मिए पनि स्थायी रुपमा रुपन्देहीको भैरहवास्थित खजाना टोलमा बसे, बोहोरा । २०२४ सालदेखि राजाको गुणगान गाउने पात्रका रुपमा राजनीतिमा प्रवेश गरे ।

पञ्चायतकालमा विद्यार्थी मण्डलको नेता मात्रै भएनन् पछि मन्त्रीको पगरीसमेत पाए । ०३८ सालको पेरिफेरीसम्म पुग्दा बोहोरा मन्त्री भइसकेका थिए । उनी पर्यटनमन्त्री हुँदा ‘बोइङ काण्ड’को मतियारका रुपमा इतिहासले उनले सधैं सम्झिरहनेछ ।

दुई वर्षअघिसम्म राप्रपा प्रजातान्त्रिकको उपाध्यक्ष थिए । कमल थापा अध्यक्ष हुँदा राप्रपासँग एकता गरेर राजा र उनको शासनलाई पुनः नारायणहिटी फर्काउनुपर्छ भन्ने उनको विचार छ । उबेला प्रजातन्त्र पुनःस्थापनाका लागि लडिरहेका राजनीतिक दलका नेता–कार्यकर्तालाई जेलनेल र यातना दिलाउने बोहोरा लोकतन्त्र हुँदै मुलुकमा गणतन्त्र आउँदा पनि चुनाव लड्न छाडेका भने छैनन् ।

अहिले उनलाई राप्रपाले रुपन्देहीको निर्वाचन क्षेत्र १ र ३ बाट सर्वसम्मत सिफारिस गरेको गरेको थियो । साम, दाम, दण्ड र भेद सबै प्रयोग गरेर उनी चुनाव लडेर जित्ने तरखरमा थिए । उनको पहिलो योजना दुई महिनाअघि नै सफल भएको थियो ।

एमाले अध्यक्ष केपी ओलीको बुई चढेर भुसालको राजनीतिक जीवनमाथि प्रहार गर्न चाहन्थे । त्यसमा उनी सफल पनि भए ।

हिजो निरंकुश शासन र सत्ताविरुद्ध आवाज उठाउनेलाई अपराधी मानिन्थ्यो । उनीहरुलाई अपराधीसरह जेलको हावा खुवाइन्थ्यो । सकारात्मक परिवर्तनको पक्ष लिएर लड्नेलाई अँध्यारो कोठामा पुर्‍याइन्थ्यो । अर्थात् जेलमा । भुसाल पनि तीन वर्षसम्म त्यहीँ अँध्यारो कोठामा बसे । विद्यार्थीकालदेखि कम्युनिस्ट राजनीति गर्न सुरु गरेका भुसाल पश्चगामी बाटोविरुद्ध सधैँ उभिन्छन् भन्ने आम छाप छ ।

अनेरास्ववियूदेखि राजनीति गरेका उनले एमालेको उपमहासचिवसमेतको जिम्मेवारी निर्वाह गरिसकेका छन् । चितवनमा भएको एमालेको दशौं महाधिवेशनमा ओली टिमले उनलाई पराजित गर्‍यो ।

मन्त्रीसमेत भइसकेका उनी ०७४ सालको निर्वाचनमा पनि रुपन्देही ३ बाट झन्डै ३३ हजार मत ल्याएर विजयी भए । त्यतिबेला, उनले उनै बोहोरालाई पराजित गरेका थिए । भुसालले ३२ हजार ८ सय ६६ मत ल्याएर विजयी हुँदा प्रतिद्वन्द्वी राप्रपा प्रजातान्त्रिकबाट उठेका बोहोराले २७ हजार ४ सय २२ मत ल्याएका थिए । उनै भुसाललाई यसपटकको निर्वाचनमा एमालेले टिकटबाट वञ्चित गर्‍यो । भुुुुसाल रुपन्देहीको क्षेत्र नम्बर १ बाट उम्मेदवार त बने तर एमालेका छविलाल विश्वकर्मासंग पराजित भए ।

निर्मलनिवासबाट राजालाई नारायणहिटीमा ल्याउने सोचेको राप्रपासँग एमालेले यो चुनावमा घाँटी जोडेको छ । यही गठबन्धनको कारण देखाउँदै आफ्नो बलियो उम्मेद्वार भुसाललाई टिकट नदिएर अध्यक्ष ओलीले राप्रपाको हलो चिह्नबाट चुनाव लड्ने बोहोरालाई भोट दिन आफ्ना कमरेडहरुलाई हुकुम जारी गरे । उनले जित पनि हासिल गरे ।

तर, एउटा मण्डलेका लागि ओलीको ‘कम्युनिस्ट धोती’ यसरी खुस्किन्छ भन्ने कमैले कल्पना गरेका थिए । आफ्ना बलिया उम्मेद्वारलाई नियतवश ओलीले आफ्नो पुरानो शैलीबाट पन्छाए । एमाले नीति र थितिमा नचलेको प्रमाणित गराए ।

ओलीको यो निर्णयले अर्को कुरा पनि सिद्ध भएको छ – ४५ वर्षसम्म एमालेमा रहेर राजतन्त्र, निरंकुशतन्त्रविरुद्ध आवाज बोल्ने एमालेका कमरेडहरुले ‘ओली शासन’ रहुन्जेल मण्डलेका लागि पटक–पटक शहादत भोग्नै पर्छ– भुसाल यसको ताजा उदाहरण हुन् ।

रुपन्देही ३ बाट राप्रपाका वरिष्ठ नेता बोहरा विजयी भए । गृहमन्त्री बालकृष्ण खाणसहित २२ जना उम्मेदवार रहेको यो क्षेत्रमा ३६ हजार सात सय १७ मत ल्याई बोहरा विजयी भएका हुन् । खाणको हारसँगै रुपन्देहीमा सत्ता गठबन्धनको प्रतिनिधि सभामा क्लिन स्विप भएको छ ।

सत्ता गठबन्धन र राष्ट्रिय जनमुक्ति पार्टीको समर्थनमा उम्मेदवार बनेका कांग्रेसका खाणले ३४ हजार ३६ मत ल्याए भने एमाले, राप्रपा र जसपाको तालमेलबाट उम्मेदवारी दिएका बोहरा दुई हजार ६ सय ८१ मतले विजयी बने ।

रुपन्देहीको पाँच क्षेत्रमध्ये सबै भन्दा ढिलो यसै क्षेत्रको मतगणना भएको छ । सबैको चासोको विषयमा रहेको यो क्षेत्रमा ९३ हजार ६ सय ६७ जनाले मतदान गरेका थिए ।

३६ वटा वडा रहेको रुपन्देही ३ मा सुरुवाती चरणबाटै खाणले अग्रता कायम गरे पनि शुक्रबारदेखि उनी पछाडि पर्दै गइरहेका थिए । ०७४ को चुनावमा कांग्रेससँगै तालमेल गरी उम्मेदवार बनेका बोहरा अहिले कांग्रेसकै उम्मेदवारलाई हराएका हुन् ।

यस्तै, प्रदेशसभा २ तर्फ १६ हजार ३ सय ९४ मतका साथ एमालेका तुलसी चौधरी विजयी भएका छन् । तीन दलीय तालमेलबाट उम्मेदवार बनेका चौधरी दुई सय एक मतान्तरले विजयी बनेका हुन । उनलाई गठबन्धनका उम्मेदवार नेपाली कांग्रेसकै राम चन्द्र ढकालले पछाइरहेका थिए, ढकालले १६ हजार एक सय ९३ मत ल्याए । खसेको ४९ हजार पाँच सय तीन मतमध्ये दुई हजार १ सय ५२ मत बदर भएको थियो ।

१५ पदका लागि २ सय ३ जनाको उम्मेदवारी परेको रुपन्देहीको सबै क्षेत्रमा प्रत्यक्ष तर्फको मतगणना सकिएको छ । सत्ता गठबन्धनको तर्फबाट उम्मेदवार बनेका रुपन्देहीमा प्रतिनिधी सभामा कोही पनि निर्वाचित हुन सकेनन ।

क्षेत्र नम्बर १ मा एमालेका छविलाल विश्वकर्मा, क्षेत्र नम्बर २ मा एमालेका विष्णु पौडेल, क्षेत्र नम्बर ३ मा राप्रपाका दिपक बोहरा, क्षेत्र नम्बर ४ मा लोकतान्त्रिक समाजवादीका सर्वेन्द्रनाथ शुक्ला र क्षेत्र नम्बर ५ बाट एमालेकै बासुदेव घिमिरे निर्वाचित भएका हुन् ।