गृहपृष्ठ ‘पार्टी भनेको कुनै व्यक्तिको प्रभाव क्षेत्र होइन, सभापतिको प्रतिवाद हुन्छ’
‘पार्टी भनेको कुनै व्यक्तिको प्रभाव क्षेत्र होइन, सभापतिको प्रतिवाद हुन्छ’
नेपाली कांग्रेसभित्र यतिबेला दुई खेमाबीच शक्ति संघर्ष चर्किएको छ । गठबन्धनविरोधी शेखर कोइराला पक्ष शक्तिशाली बन्दै गएपछि पार्टीभित्र बहुमतमा रहेका सभापति शेरबहादुर देउवा दबाबमा छन् । १४औं महाधिवेशनमा करिब ४० प्रतिशत मत ल्याएर देउवासँग पराजित भएका कोइरालाले अब उप्रान्त पार्टीमा ‘भाग राजनीति’ नगर्ने उद्घोष गरेका थिए । त्यतिबेला सभापति देउवाले समेत पक्ष/विपक्ष नछुट्याएर सबैको सभापति बन्ने संकल्प गरेका थिए । तर महाधिवेशन सकिएको चार महिनापछि नै कांग्रेसभित्र पुनः भागबण्डा सुरु भएको छ भने अन्तरविरोध बढ्दाे छ । ४० प्रतिशतका हिस्सेदार कोइरालालाई सभापति देउवाले भेट्नसमेत समय नदिएपछि उनीहरुबीचको दूरी झन् बढेको छ । बुधबारमात्रै आफूपक्षीय बैठक राखेर कोइराला समूहले पार्टीका हरेक संरचना र सबै तहका चुनावमा ४० प्रतिशत हिस्सा खोज्ने, महानगरबाहेक पालिकाको उम्मेदवारी निर्णय केन्द्रबाट गर्न नदिने रणनीति अघि सारेको छ । जसलाई मान्ने पक्षमा देउवा छैनन् । यसले कांग्रेसको मुखमै रहेको ऐतिहासिक अवसर गुम्ने खतरा देखिएको छ । शेखर कोइराला पक्षनिकट नेता गुरुराज घिमिरेसँग न्युजकारोबार डटकमका लागि सन्तोष विके थापाले गरेकाे कुराकानी :
महाधिवेशनपछि पार्टीमा भाग नखोज्ने उद्घोष गरेका तपाईँहरु अहिले भाग नदिए जे पनि गर्छौ भन्ने तहमा पुग्नु भएको छ । यो जे पनि गर्ने भनेको के हो ?
कुनै पनि राजनीतिक दल वा संस्थालाई नेतृत्व अथवा कुनै व्यक्ति विशेषले आफ्नो अनुकुलतामा चलाउन खोज्नु हुँदैन । प्रजातान्त्रिक शासन पद्धति भएका संसारका सबै देशमा यसलाई गम्भीरतापूर्वक लिइन्छ । हाम्रो सन्दर्भमा नेपाली कांग्रेस भनेको सबैभन्दा पुरानो र नेपालीको राजनीतिककाे अगुवाइ गर्दै आएको पार्टी हो । यो दलको नेताले पार्टी चलाउँदा धेरै कुरामा विचार पुर्याउनुपर्ने हुन्छ । जुन अहिले हाम्रो सभापतिमा देखिएको छैन । १४औं महाधिवेशनपछि सभापति देउवाले जुन किसिमले पार्टी चलाउँछु भनेर संकल्प गर्नु भएको थियो, त्यो पुरा भएन । उहाँले 'म विगतको पक्षपात, भेदभाव र काखापाखाको राजनीतिलाई दोहोर्याउदिनँ । म आफूलाई सुधार्छु' भनेर संकल्प गर्नु भएको थियो । तर उहाँमा त्यस्तो कुनै लक्षण देखिएन । बरु एकलौटी ढंगले पार्टी चलाउन खोज्नु भएको छ ।
अब के भएपछि कांग्रेस एक ढिक्का हुन्छ त ? तपाईँहरुले खोजिरहेको कुरा चाहिँ के हो ?
कुरा के हो भने, पार्टी भनेको कुनै व्यक्तिको प्रभाव क्षेत्र होइन । बीपीले स्थापना गरेको यो पार्टी उहाँको परिवार वा उहाँले चाहेको व्यक्तिको त रहेन भने, सभापतिको मात्रै इच्छाले पार्टी चल्न सक्दैन ।
भन्नुको मतलब, अब पार्टीमा ४० प्रतिशत हिस्सा देउवाले तपाईँहरुलाई दिनुपर्यो । स्थानीय तहको निर्वाचनमा ४० प्रतिशत व्यक्ति तपाईँहरुले पठाउनु पाउनु पर्यो । मुद्दा यति हो ?
हिस्सा वा भागबण्डाको कुरा होइन । कुरा के हो भने समान अवसर र न्यायको हो । त्यो कुरा उहाँले प्रारम्भ गर्नु भएको भए यो अवस्था आउने थिएन । सुरुमै उहाँले मनोनयन गर्दा आफूलाई मत हाल्ने मात्रै छानेर केन्द्रीय कमिटीमा मनोनयन गर्नुभयो । यसले स्पष्ट के संकेत गरेको छ भने ‘आफ्नो पक्षमा उभिएकालाई म संरक्षण गर्छु, उनीहरुको राजनीतिक भविष्य सुरक्षित छ । अन्य समूह वा व्यक्ति मेरो जिम्मेवारीका होइनन् । मैले उनीहरुको जिम्मेवारी लिनुपर्दैन ।’ उहाँले यस्तो सन्देश दिनुभएको छ । यसबाट के देखिन्छ भने स्थानीय तहको चुनाव होस् वा संसदीय चुनाव, पार्टीले परिणाम निकाल्न सक्ने छैन ।
सभापति देउवा विधानअनुसार चल्नु भएन, एकलौटी गर्नुभयो भन्ने तपाईँहरुको आरोप छ । तर उपसभापति तपाईँहरुकै हुनुहुन्छ, महामन्त्री तपाईँतिरकै हुनुहुन्छ । सहज तरिकाले लिन सकिने ठाउँ पनि देखिन्छ । यतातर्फ किन सोच्नु भएन ?
होइन, पार्टी चलाउँदा विवेक पुर्याउने सभापतिले हो । उपसभापति, महामन्त्री भनेका पदीय जिम्मेवारी माथि भए पनि सभापतिकै आशयअनुसार चल्ने हो । मूल कुरा त सभापतिले नै विवेक पुर्याउनु पर्यो नि । सभापति जीको भूमिका विवेकसंगत ढंगले अगाडि बढेको छैन । यसमै हामीले प्रश्न उठाएको हो । प्रश्न उठाइरहन्छौं । पार्टी भनेको साझा हो ।
अहिले स्थानीय तहको निर्वाचन नजिकिएको छ यसले तल्लो तहका नेता कार्यकर्तामा कस्तो सन्देश जान्छ ?
यसमा सभापतिले सोच्ने कुरा हो । पार्टीको आन्तरिक जीवनलाई व्यवस्थित बनाउने, पार्टीका नेताहरुलाई व्यवस्थापन गर्ने भूमिका पार्टी सभापतिको होइन र ? त्यसमा प्रश्न उठाउने जिम्मेवारी त शेखर कोइराला पक्षकै हो नि ।
गठबन्धनबीच चुनाव तालमेलका विषयमा त झन तपाईँहरुबीच ठूलो मतभेद छ । चुनावी तालमेल गर्नै नहुने पक्षमा तपाईँहरु हो ?
हामीले कम्युनिष्ट पार्टीहरुलाई कतिञ्जेल बोक्ने ? के आवश्यकता छ अब पनि बोकिरहन ? अहिले कम्युनिष्ट पार्टी तीन टुक्रामा विभाजित भएका छन् । जनतामा उनीहरुको कुनै विश्वासनीयता छैन । उनीहरु मिल्ने सम्भावना पनि छैन । मिले पनि जनताले मत हाल्ने सम्भावना छैन । यस्तो अवस्थामा हामीले उनीहरुलाई बोक्नुपर्ने आवश्यकता पनि छैन । गठबन्धन भनेको त विशेष परिस्थितिमा बनेको हो । चुनावका लागि बनेको पनि होइन ।
भनेपछि कांग्रेस एक्लै चुनावमा जानुपर्छ भन्ने पक्षमा तपाईँहरु अडिग हुनुहुन्छ ?
पार्टीले के निर्णय गर्छ त्यसलाई हामी मानौंला । त्यो एउटा कुरा हो । तर अहिले गठबन्धनको कुनै आवश्यकता छैन । नेपाली कांग्रेसले एक्लै चुनाव जित्छ ।
प्रकाशित समय : १७:३४ बजे
