गृहमन्त्री राम बहादुर थापा ‘बादल’ले ठेक्का लिएर समयमै ‘काम नगर्ने’ ठेकेदारलाई कारबाही गर्ने घोषणा गरेपछि धेरैलाई अब त केही हुन्छ भन्ने आशा जागेको थियो । दुई तिहाई र बलियो भनिएको सरकारको प्रभावशाली मन्त्रीले घोषणा गरेको कुरा जनताले विश्वास नगर्ने कुरा पनि भएन ।

गृहमन्त्रीको घोषणा भाषमा सीमित हुन्छ भनेर शंका पनि नभएका त होइनन् तर, उनले आफू काम नगर्ने ठेकेदारलाई कारवाही गर्न दृढ रहेको बताएपछि जनताले विश्वास गर्न थाले । तर, गृहमन्त्री थापाको भाषण, भाषणमा सीमित भइसकेको छ ।

ठेक्का लिने तर समयमा काम नगर्ने ठेकेदारहरुले जनतालाई त आजित बनाएका छन् नै सँगै इमान्दार ठेकेदारहरुलाई पनि बद्नाम गरिरहेका छन् । यो नेपालभर नै समस्याको रुपमा रहेको छ । अहिले चर्चा गर्न खोजिएको प्रसँग हो जनकपुरको ।

जनकपुर नगर क्षेत्रमा ढल निकास तथा सडक विस्तारको कार्य ठेकेदारको लापरवाहीले समयमा हुन नसकेपछि स्थानीय जनता आजित भएका छन् । जे.भी. कन्ट्रक्सन तथा स्थानीय ठेकेदार रमन कन्ट्रक्सनले उक्त निर्माण कार्यको जिम्मा पाएका थिए । तर लापरवाही गरी लामो समयसम्म पनि निर्माण सम्पन्न नगर्दा सर्वसाधारण जनता तथा स्थानीय व्यापारीहरु आजित भएका छन् ।

जे.भी. कन्ट्रक्सन सँगको सहकार्यमा रमन कन्ट्रक्सनका प्रोपाइटर बलराम महातोले उक्त निर्माण कार्य गरिरहेका छन् । तर समयमै निर्माण सम्पन्न नगर्दा वर्षाको समयमा धार्मिक नगरीका रुपमा समेत परिचित जनकपुरधाम बेहाल बनेको छ ।

जनकपुर नगर क्षेत्रमा एसियाली विकास बैंकको आर्थिक सहयोगमा करिब २७ किलोमिटरमा ढल निमार्णको साथै कालोपत्रे गर्नुपर्नेछ । ढल निमार्णका लागि ठेकेदार कम्पनीले जनकपुरको अति व्यस्त रहने र जनकपुरकै मुटु मानिने क्षेत्रमा बाटो खने पनि निर्माण कार्य खासै अघि बढाएको छैन । शिव चोकदेखि भानु चोकसम्म, राम मन्दिरदेखि जनक चोक हुँदै शिव चोकसम्म र जनक चोक हुँदै सोनारपट्टी जानकी मन्दिर जोड्ने बाटोमा महिनौंदेखि ठेकेदार कम्पनीले खासै काम अगाडि बढाएको छैन ।

ठेकेदार कम्पनीले स्थानियबासिहरुले अतिक्रमण नहटाएकाले सडक निमार्णमा समस्या भएको ‘रेडिमेड’ जबाफ दिँदै आएको छ । तर जनकपुर उपमहानगरपालिकाले भने बाटोमा परेका घरहरु भत्काएको जनाएको छ । उपमहानगर प्रमुख ललकिशोर साहले बाटोमा परेका घरहरु उपमहानगरकै स्काइभेटर लगाएर भत्काउँदै आएको बताए । स्थानियले बाटोमा परेका घर समयमै खाली नगरेकाले समस्या भए पनि अहिले स्थानिय, व्यापारी व्यवसायीहरुले सहयोग गरेको साहको भनाई छ । कहि कतै समस्या आउँदा सम्वाद मार्फत समस्या समाधान गर्दै आएको साहको भनाई छ ।

उपमहानगरको चारैतिरको बाटो वर्षायाममा खनिँदा सबै पक्षलाई समस्यामा पारेको छ । यसले इ–रिक्सा चालकहरुलाई बढी समस्या हुने गरेको इ–रिक्सा चालक धनेश्वर साह दुःखेसो पोख्छन् । बाटो खनिएको तथा वर्षाको समयमा त्यसमा पानी जमेकाले यात्रुलाई उनीहरुले भनेको स्थानमा पुर्याउन नसकेको उनको भनाई छ । ‘सँधै हिन्दै आएको बाटो खनेकाले जानै नसक्ने भएको छ,’ उनले भने, ‘गल्लीको बाटो जाउँ भने त्यो पनि बिग्रेको छ, अझ त्यहाँ पनि ह्युम पाइप विछ्याउने कार्य भइरहेकाले जताततै समस्यै समस्या छ ।’

गर्मीमा धुलाम्य र वर्षामा हिलाम्य हुने समस्या ठेकेदारको लापरवाहीले जनकपुरबासीले भोग्दै आएका छन् । अझ सडक खनेकाले सामान्य वर्षामा पनि सडक हिलाम्य हुने र ठाउँ ठाउँमा खाल्टा भएकाले जोखिम पनि उत्तिकै भएको स्थानीयको गुनासो छ ।

२ हजार सेवाग्राही खानेपानीबाट बञ्चित
यता, जनकपुरका २ हजार भन्दा बढी घरपरिवार स्वच्छ खानेपानीबाट बञ्चित भएका छन् । एसियाली विकास बैंकको ऋण सहयोगमा नेपाल सरकार र जनकपुर उपमहानगरपालिकाद्वारा एकीकृत सहरी विकास परियोजना सञ्चालन भइरहेको छ । परियोजनाको ढल निर्माणका लागि सडकमा ह्युम पाइप ओछ्याउने क्रममा खानेपानीको पाइप फुटाएर सेवाग्राहीको घरमा ६ महिनादेखि खानेपानीको एक थोपा समेत जान सकेको छैन ।

खानेपानी संस्थान जनकपुरका प्रमुख कृतभुषणलाल कर्णका अनुसार खानेपानीको पाइप फुटाएकाले सेवाग्राहीको घरमा महिनौंदेखि पानी जान सकेको छैन । ६ महिनादेखि पानी नपाएपछि सेवाग्राहीले खानेपानीको शुल्क भने तिर्दै आएका छन् । माथिल्लो निकायमा यसबारे जानकारी गराउँदै सो अवधिको बिल मिनाहा गर्न सिफारिस गरिसकेको कर्णले बताए ।

जिल्ला मालपोत कार्यालय धनुषादेखि मुरली चोक हुँदै विश्वकर्मा चोकसम्म, परिक्रमा सडक, थापा चोकदेखि भानुचोकसम्म, पेठिया बजारस्थित रहिम पथ, कन्या पाठशालालगायतको ठाउँमा खानेपानीको पाइप चुँडिएको छ । ढल निमार्णको क्रममा खानेपानीको चुँडिएको पाइप ठेकेदार कम्पनीले नै गाड्नुपर्ने सम्झौता भएकाले आफूले ठेकेदार कम्पनीसँग छलफल गरि पाइप जडान गराउन पहल गरेको उनले बताए ।

श्रद्धालुहरुलाई सास्ती
जनकपुरधाममा निर्माणाधिन ढल निकासको कार्यले सडक जहिँतहीँ खनिएकाले आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकहरुले सास्ती भोग्नु परेको छ । साउनको महिनासमेत भएकाले आन्तरिक श्रद्धालु भत्तजनका साथै भारतको विभिन्न ठाउँबाट दैनिक आउने हजारौं श्रद्धालु भक्तजनहरुलाई सडक विस्तारका कारण समस्या हुने गरेको छ ।

रामानन्द चोकदेखि जानकी मन्दिर, शिव चोक र जनक चोदेखि जानकी मन्दिर पुग्न घण्टौं लाग्ने गरेको छ । फोहोर र सडक खनेकाले आवत जावतमा समस्या भएकाे छ । यसका कारण जनकपुरप्रतिकै नकारात्मक धारणा बन्ने त होइन भनि जनकपुरका बुद्धिजीवीहरु चिन्तित बनेका छन् ।

व्यापार व्यवसाय ठप्प
ढल निकासका क्रममा सडक विस्तार, ह्युम पाइप जडानको कार्य समयमै सम्पन्न नहुँदा जनकपुरका व्यापारीहरु समस्यामा परेका छन् । जनकपुरको मुख्य व्यापारिक क्षेत्र जानकी चोक, जनक चोक, शिव चोक, भानुचोक, मिल्स एरियामा महिनौंदेखि निमार्ण कार्यले पूर्णता नपाउँदा व्यापार व्यवसायमा प्रत्यक्ष असर परेको व्यापारीले बताएका छन् ।

सडक विस्तारका क्रममा सटरसमेत फुटाइएकाले करिब ६ महिनादेखि व्यवसाय गर्न नसकेको बिन्दास रेडिमेडका सञ्चालक ललित झा बताउँछन् । यो समय धार्मिक नगरी जनकपुरमा आन्तरिक र बाह्य पर्यटकको घुइचो लाग्ने गरेको भएपनि यस वर्ष त्यसले रौनक थप्न नसकेको झाको भनाई छ ।

तस्बिर : दीपेन्द्रप्रसाद सिंह/ न्युज काराेबार