नेपालका प्रमुख व्यापारिक नाकाहरूमध्ये वीरगन्जले आयात व्यापारमा र विराटनगरले निर्यात व्यापारमा प्रमुख हिस्सा ओगट्ने गरेको पाइएको छ । भन्सार विभागका अनुसार वीरगन्जले आयात व्यापारमा झन्डै ४४ प्रतिशत हिस्सा ओगट्छ भने विराटनगरले निर्यात व्यापारमा करिब ३० प्रतिशत ।

चालू आर्थिक वर्षको पहिलो ८ महिनामा भएको आयात–निर्यात व्यापारको आधारमा भन्सार विभागले यो विश्लेषण गरेको हो । विभागका अनुसार चालू आवको ८ महिनामा कुल ९ खर्ब ४९ अर्ब १० करोड रुपैयाँको आयात भएको छ भने केवल ६१ अर्ब २२ करोड रुपैयाँबराबरको निर्यात भएको छ ।

वीरगन्जपछि भैरहवा, विराटनगर, त्रिभुवन विमानस्थल–काठमाडौं, नेपालगन्ज, रसुवागढी नाका, मेची (काँकडभिट्टा), कृष्णनगर (लुम्बिनी),कैलाली र जलेश्वर मुख्य व्यापारिक नाका हुन् । यसपूर्व चीनसँगको व्यापारमा मुख्य नाकाका रूपमा रहँदै आएको तातोपानी–लार्चा २०७२ वैशाखको भूकम्पपछि पूरै बन्द छ ।

यसमध्ये वीरगन्ज भन्सार र त्यहीँ नजिकै रहेको सुक्खा बन्दरगाहबाट क्रमसः ३ खर्ब २८ अर्ब ८० करोड र ९७ अर्ब ५३ करोड गरी कुल ४ अर्ब २६ करोड ३३ लाख रुपैयाँबराबरको आयात भएको छ भने ती दुवै भन्सार कार्यालय हुँदै केबल १५ अर्ब ४९ करोड रुपैयाँबराबरको मात्र निर्यात भएको छ । यो कुल निर्यातको २५.३१ प्रतिशत हो ।

उता विराटनगर भन्सारबाट १ अर्ब १४ करोड ८२ लाख रुपैयाँको आयात हुँदा १८ अर्ब १९ करोड २६ लाख रुपैयाँको निर्यात भएको छ । आयातमा विराटनगरले १२ प्रतिशत हिस्सा ओगट्छ भने निर्यातमा झन्डै ३० प्रतिशत ।

दोस्रो स्थानमा रहेको भैरहवाले आयातमा करिब १७ प्रतिशत हिस्सा ओगट्दा निर्यातमा ४ प्रतिशतजतिमात्रै हिस्सा ओगट्छ । पहिलो ८ महिनामा भैरहवा हुँदै १ खर्ब ७१ अर्ब रुपैयाँ बराबरको आयात भएकोमा त्यस नाका हुँदै केबल २ अर्ब ३८ करोड रुपैयाँबराबरको मात्र निर्यात भएको छ ।

देशको अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल अर्थात् त्रिभुवन विमानस्थल भन्सारले कुल आयात व्यापारमा ११ प्रतिशत र निर्यातमा २५.५ प्रतिशत हिस्सा ओगटेको भन्सार विभागले जनाएको छ । पहिलो ८ महिनामा हवाई मार्ग हुँदै १ खर्ब ६ अर्ब ६१ करोड रुपैयाँबराबरको आयात भएकोमा १५ अर्ब ६१ करोड ११ लाख रुपैयाँबराबरको निर्यात भएको छ ।

लक्ष्यभन्दा कम भन्सार राजस्व असुल
यसैबीच, चालू आर्थिक वर्षको पहिलो ८ महिनामा लक्ष्यभन्दा करिब १० प्रतिशत कम भन्सार राजस्व उठेको छ । अर्थमन्त्रालयका अनुसार चालू आर्थिक वर्षको चैत मसान्तसम्म अर्थात् पहिलो ८ महिनाका लागि ११ अर्ब ८३ करोड ८९ लाख भन्सार राजस्व उठाउने लक्ष्य राखिएकोमा जम्मा ११ अर्ब ५५ करोड १७ लाख रुपैयाँमात्रै भन्सार राजस्व उठेको छ ।

लक्ष्यभन्दा निकै कम राजस्व उठेपछि अर्थमन्त्री डा. युवराज खतिवडाले हालै भन्सार विन्दुहरूमा कडाइ गरेर भए पनि यस वर्षको राजस्व लक्ष्य पुर्याउन निर्देशन दिएका थिए ।

प्रकाशित समय : २२:१९ बजे