महामारीको समयमा डिजिटल डिभाइड रोक्न र आर्थिक रिकभरीलाई ड्राइभ गर्नको लागि क्रस सेक्टरको सहकार्य आवश्यक रहेको विज्ञहरूले बताएका छन् । जसले ग्रामीण क्षेत्र कनेक्टिभिटीको लागत कम गर्ने र डिजिटल साक्षरता सुधार गर्ने उनीहरूको भनाइ छ ।

बिहीबार फाइनान्सियल टाइम्स र ह्वावेले आयोजना गरेको 'स्ट्राटिजी फर अड्रेसिङ द एशिया प्यासिफिक डिजिटल डिभाइड-इन्क्रिजिङ कनेक्टिभिटी टु ड्राइभ इकोनोमिक रिकभरी' विषयको वेबिनारमा विज्ञहरूले उक्त भनाइ प्रस्तुत गरेका थिए । एसिया प्रशान्त डिजिटल रूपान्तरणको लागि गति बढाइरहेको छ र गतिशील बजार र युवा जनसंख्यामा आधारित छ । डिजिटल पहुँचको महत्वपूर्ण दरारले अझै डिजिटल फाइदाको व्यापक साझेदारीमा बाधा पुर्‍याउँछ जसले फलस्वरूप महामारीबाट सुस्त रिकभरी निम्त्याउँछ । ICT ले आर्थिक रिबाउन्ड चलाउन आधारभुत तरिका दिँदछ । 'यसको सुरुवात डिजिटल सेवाको निष्पक्ष पहुँचबाट हुन्छ विशेष गरी कनेक्ट नभएकोलाई कनेक्ट गर्दै,' ह्वावे एसिया प्रशान्तका प्रमुख डिजिटल अधिकारी माइकल म्याकडोनाल्डले यस क्षेत्रमा डिजिटल डिभाइडका लागि तीन प्रमुख स्तम्भलाई सुदृढ गर्ने सम्बन्धमा ह्वावेको एजेन्डा व्यक्त गरे । जुन ICTकनेक्टिविटी,टेलेन्टजीवनशक्ति र ग्रीन टेक्नोलोजी हुन् ।

कर्पोरेट स्थिरताको डोमेनले लामो समयदेखि यस प्रकृतिका परियोजनालाई आर्थिक रूपमा व्यवहारिक बनाउने चुनौती सामना गरिसकेको छ । रिपोर्टअनुसार रुरलस्टार कार्यक्रमको उद्देश्य ICT लागतलाई इनोभेसनमार्फत कम गर्नु हो ताकि स्थानीय क्यारियरहरूले दुर्गम र ग्रामीण क्षेत्रमा व्यावसायिक रूपमा व्यवहारिक डिजिटल कनेक्शन सेवा प्रदान गर्न सक्नेछन् । अविकसित क्षेत्रमा पुग्न र डिजिटल कभरेज सुधार गर्न ह्वावेले २०१७ देखि थाइल्याण्ड र इन्डोनेसियालगायत विश्वभरका स्थानीय अपरेटरहरूसँगै रुरलस्टार कार्यक्रम आरम्भ गरेको छ । यो सोलुसनले पारम्परिक टावरहरूलाई साधारण पोलहरूले प्रतिस्थापित गर्दछ र डिजेल जेनरेटरको शक्तिबाट सौर्य ऊर्जामा परिवर्तन गर्न सक्षम पार्दछ । २०२० को अन्तसम्ममा रुरलस्टार कार्यक्रम ६० भन्दा बढी देशमा लागू भइसकेको थियो । ५० मिलियन मानिस यस पहलबाट लाभान्वित भएका थिए । 'रुरलस्टारले मानिसहरु र अविकसित क्षेत्रहरुको संगठनहरुलाई अनलाइनमा उपलब्ध असंख्य स्रोतहरु र अवसरको ट्याप गर्न अनुमति दिन्छ जसले उनीहरुलाई यी क्षेत्रहरुको विकासमा योगदान पुर्‍याउन सशक्त पार्दछ,' यिनले भने ।

ICT प्रतिभा अभाव एक प्रमुख क्षेत्र हो जसले डिजिटल डिभाइड प्रकट गर्दछ । डिजिटल पूर्वाधार पहुँचमा ह्वावे जस्ता विक्रेताहरूको अप्रोचसँग सहमत हुनुबाहेक श्रम अर्को प्रमुख चासो हो । यस चासोको विषयमा सिंगापुर युनिभर्सिटी अफ टेक्नोलोजी एन्ड डिजाइन (SUTD) को ली कुआन यू सेन्टर फर इनोभेटिभ सहरको निर्देशक पून किंग वांगले दीर्घकालीन रणनीति र विभिन्न पुस्ताका मानिसहरुको उन्नतिलाई टेवा पुर्‍याउने र डिजिटलमा रुपान्तरणमा श्रमिकको भलाइ सुनिश्चित गर्नका लागि आग्रह गरे । आर्थिक कार्यक्रम एसिया फाउन्डेशनका निर्देशक सोफिया २०१७ मा ह्वावे बंगलादेश सरकार (ICT डिभिजन) र रोबी एजियाटाले संयुक्त रूपमा बंगलादेशको ग्रामीण भागमा महिलामा डिजिटल सीप दिनको लागि डिजिटल ट्रेनिङ बस परियोजना सुरू गरेको थियो । ६० हजारभन्दा बढी महिलाले अहिलेसम्म प्रशिक्षण प्राप्त गरिसकेका छन् र २०२३ सम्ममा १ लाख ६० हजारले यसबाट फाइदा लिन सक्नेछन् ।

माइकल म्याकडोनाल्डका अनुसार APAC मा रहेको श्रम घाटा कम गर्न आगामी पाँच वर्षमा ४ लाख बढी डिजिटल हिसाबले स्किल्ड बनाउन आशा गरिएको छ जुन ह्वावे शैक्षिक फ्लागसीप कार्यक्रमजस्तै सीड्स फर द फ्युचर र आसियान एकेडेमीमार्फत हुनेछ ।  विभिन्न क्षेत्रबाट आएका वक्ताहरूले डिजिटल समावेशीकरणका लागि सरकार, उद्योग र तेस्रो पक्षका विचार-नेतृत्वहरू समाहित रूपमा इकोसिस्टम निर्माणको विचार राखेका छन् । 'अन्ततः हामीले इकोसिस्टममा विभिन्न सरोकारवालाहरुमा विश्वास बढाउनु पर्छ,' पून किंग वांगले भने ।