ललितपुर – अमेरिकी प्रविधि कम्पनी गुगलले युरोपका २०० जना अनुसन्धानकर्तालाई आफ्ना सबैभन्दा उन्नत कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) मोडेल तथा वैज्ञानिक उपकरणमा पहुँच उपलब्ध गराउने घोषणा गरेको छ । यस पहलले युरोपमा वैज्ञानिक अनुसन्धान, नवप्रवर्तन र प्रविधिगत प्रतिस्पर्धात्मकता अभिवृद्धि गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

डब्लिनमा आयोजित कृत्रिम बुद्धिमत्तासम्बन्धी शिखर सम्मेलनका क्रममा बुधबार जारी विज्ञप्तिमा गुगलले अनुसन्धान टोलीलाई आवश्यक कम्प्युटिङ क्षमता र अत्याधुनिक उपकरणहरू प्रत्यक्ष रूपमा उपलब्ध गराएर वैज्ञानिक अनुसन्धानको गति तीव्र बनाउने उद्देश्य रहेको जनाएको छ ।

युरोपेली आयोगको ‘युरोपमा एआई विज्ञानका लागि स्रोत’ योजनाअन्तर्गत छनोट भएका अनुसन्धानकर्ताहरूले गुगल डिपमाइन्ड र गुगल क्लाउडका विभिन्न उन्नत वैज्ञानिक प्रविधिमा पहुँच पाउनेछन् । ती प्रविधिमा अल्फाफोल्ड–३, वेदरनेक्स्ट, अल्फाजेनोम, अल्फाइभोल्भ र अल्फाअर्थ फाउन्डेसन्स समावेश छन् ।

यीमध्ये अल्फाफोल्ड–३ प्रोटिन तथा जैविक अणुहरूको संरचना र अन्तरक्रियासम्बन्धी अनुसन्धानका लागि उपयोगी छ । यसले वैज्ञानिकहरूलाई जैविक प्रक्रियाहरू बुझ्न तथा औषधि विकाससम्बन्धी अनुसन्धान अघि बढाउन सहयोग पुर्‍याउन सक्छ । त्यसैगरी, वेदरनेक्स्ट मौसमसम्बन्धी पूर्वानुमानका लागि विकसित गरिएको प्रविधि हो ।

अन्य उपकरणहरूले जीन तथा जैविक प्रणालीको अध्ययन, वैज्ञानिक समस्याको समाधान खोज्ने प्रक्रिया र पृथ्वीसम्बन्धी विभिन्न विषयको अनुसन्धानमा सहयोग पुर्‍याउनेछन् । यी प्रविधिको प्रयोगबाट अनुसन्धानकर्ताले ठूलो मात्रामा उपलब्ध वैज्ञानिक तथ्याङ्कको विश्लेषण गर्न तथा जटिल समस्याको अध्ययनलाई थप प्रभावकारी बनाउन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

गुगलका अनुसार, अनुसन्धान टोलीलाई आवश्यक कम्प्युटिङ स्रोत र उन्नत उपकरण उपलब्ध गराउनु युरोपको वैज्ञानिक क्षमता सुदृढ गर्ने तथा विश्वव्यापी अनुसन्धानमा महादेशको प्रतिस्पर्धात्मक स्थिति मजबुत बनाउने प्रयासको हिस्सा हो ।

यसैबीच, कृत्रिम बुद्धिमत्ताको तीव्र विकाससँगै यसको प्रयोगलाई नियमन गर्नुपर्ने माग पनि बढिरहेको छ । पछिल्लो समय सार्वजनिक भएका विभिन्न सुरक्षा घटनाले यस प्रविधिको सुरक्षित तथा जिम्मेवार प्रयोगबारे थप चासो उत्पन्न गरेका छन् ।

यस्तो अवस्थामा वैज्ञानिक अनुसन्धानमा कृत्रिम बुद्धिमत्ताको पहुँच विस्तार गर्नुका साथै यसको सुरक्षित प्रयोग सुनिश्चित गर्नु पनि महत्त्वपूर्ण मानिएको छ ।