काठमाण्डु– प्रधानमन्त्री बालेन शाह (बालेन) ले आफू कालो चश्मा लगाएरै प्रतिनिधिसभा बैठकमा उपस्थित हुने...

पुरा पढ्नुहाेस्

global ime bank Long Banner Ad

‘सुन तस्कर पक्राउ पर्नुमा हाम्रो योगदान छ’

20.31K
shares

आजभन्दा करिब २ वर्ष अगाडी उपभोक्ताको हकहित रक्षा गर्न र उपभोक्तालाई गुणस्तरिय वस्तु तथा सेवा प्रदान गर्ने उद्देश्यले नेपाल उपभोक्ता संरक्षण महासंघको गठन भएको हो । उपभोक्ताबाट प्रतिवेदन संकलन गरि अनुसन्धान गर्ने, अनुचित, भ्रामक र जालसाजीपूर्ण व्यापार प्रचलनलाई रोक्ने, कानून उल्लंघन गर्ने कम्पनी र व्यक्तिलाई मुद्दा हाल्ने, बजारलाई स्वच्छ राख्नका लागि नियमहरू विकास गर्ने र उपभोक्ता तथा व्यवसायीलाई उनीहरूका बारेमा सचेत गराउने यसको उद्देश्य रहेको छ । महासंघले अहिलेसम्म के–के गर्यो ? यो कि न आवश्यक छ ? भन्ने विषयमा न्युजकारोबारकर्मी रमेश पौडेलले महासंघका अध्यक्ष चन्द्र साउदसँग कुराकानी गरेका छन् । जसको सम्पादित अंश यहाँ प्रस्तुत गरिएको छः

उपभोक्ता संरक्षण महासंघ के हो ?

यो सातै प्रदेशमा एकएक वटा संघ हुने गरि ११ वटा संघ मिलेर बनेको महासंघ हो । यो गृह मन्त्रालयअन्तर्गत रहेर उद्योग आपूर्ति मन्त्रालयको रायमा स्थापना भएको नेपालको एकमात्र उपभोक्ताको हकहित सम्बन्धि काम गर्ने साझा संगठन हो ।

यसले के–के काम गर्छ ?

यसले भ्रष्टाचारविरुद्ध जनस्तरबाट खबरदारी गर्छ । कालोबाजारीका विरुद्ध, अखाद्य बस्तु विक्री वितरणका विरुद्ध, गुणस्तरहिन बस्तुका विरुद्धमा जन खबरदारी गर्छ । साथै सरकारी निकायहरुलाई कारबाहीका लागि सहयोग गर्छ ।

अहिलेसम्म के–के विषयमा कारबाही गर्यो महासंघले ?

हाम्रो महासंघ अहिले शिशु अवस्थामा छ । यो संस्था स्थापना भएको भर्खरै दुई बर्ष पुरा भएको छ । अहिले हामी बामे सर्ने क्रममा नै रहेकाले हामीले राज्यका निकायहरुलाई यस विषयमा सजक गराएका छौँ । जस्तो हामीले तत्कालीन प्रधानमन्त्रीलाई हाम्रो मागसहित ज्ञापन पत्र बुझाएका छौँ । उद्योगमन्त्रीलाई ज्ञापनपत्र बुझाएका थियौं । हामीले ज्ञापनपत्रमा भनेका थियौँ कि अहिलेका नियम कानुनहरु उपभोक्ताको हितमा छैनन् । त्यसलाई परिवर्तन गर्नुहोस् । २० वर्ष अगाडीका नियमहरु अहिले सान्दर्भिक हुँदैनन् । एउटा व्यक्तिले अखाद्य बस्तु बिक्री गर्यो र उसलाई समातिएर कारबाही गर्यो भने उसलाई जम्मा २० रुपैयाँ जरिवाना मात्र हुन्छ । बढीमा पाचँ सय रुपैयाँ हुन्छ । त्यो भएन । त्यसलाई च्यातेर फालिदिनुस् भनेका थियौँ हामीले । कडा नियमहरु बनाउनु पर्यो भनेर भन्यौँ । उहाँहरुले केही कुराहरु नीति तथा कार्यक्रममा समावेश गर्नु भएको छ । अनुगमन समिति वर्षको २ दिन मात्र बैठक बस्ने गरेको छ । त्यसलाई परिवर्तन गरि क्रियाशिल समिति निर्माण गर्नुस् भनेर पनि भनेका छौँ । त्यसको लागि हामीले सडकमा कालो झण्डा प्रदर्शन गरेका छौँ । हाम्रो टिम गएर विभिन्न ठाउँमा भिजिट पनि गयौँ । पहिलो चरणको कार्यक्रममा यस्ता कुराहरु गरिहेका छौँ । हामी संगठन विस्तारको क्रममा पनि छौँ ।

सरकारले नै अनुगमन गरिहेको हुन्छ । अनि प्रत्यक्ष स्थानिय तहमा पनि अनुगमन गर्ने प्रावधान रहेको छ । सरकारको संयन्त्रभन्दा तपाईँहरु के फरक?

हामीले सरकारी तहबाट गर्ने अनुगमनलाई पनि खबरदारी गर्छाै । नेपाल सरकारको प्रधानमन्त्रीलाई खबरदारी गर्छाै । गृहमन्त्रीलाई पनि खबरदारी गर्छाै । उहाँ कहाँ गइरहनु भएको छ ? के गरिरहनु भएको छ ? के–के कस्ता–कस्ता नीति नियम बनाइरहनु भएको छ ? ती नीति नियम उपभोक्ता हकहितका बारेमा छन् छैनन् ? यदि कुनै भ्रष्टाचारी, कालाबाजारी उम्किरहेको छ भने किन उम्कियो ? यस्ता चिजको खबरदारी गछौँ । आवाज उठाउछौँ । सबैभन्दा ठूलो शक्ति त जनता उपभोक्ता नै हो नी । त्यसैले उपभोक्तालाई जागरुप गर्ने त्यो एक किसिमको अभियानमा छौँ ।

अहिलेसम्म महासंघमा कति व्यक्तिहरु जोडिनु भएको छ ?

हाम्रो महासंघको ६३ जनाको केन्द्रीय समिति छ । २५ जनाको पदाधिकारी कमिटी छ । ९ जना सचिवालय सदस्य छौँ । साधारण सदस्य २५ हजारभन्दा बढी भइरहेको अवस्था छ । त्यो संख्या क्रमशः दैनिक जसो बढ्ने क्रममा छ । हाम्रो एसोएस मेम्बर १०१ जनाको छ । आजिवन सदस्य २७ जनाको छ ।

२ वर्षको अवधिमा महासंघले के–के गर्यो ?

हामी सुरुआती दिनमा भएकाले दर्ताको पक्रिया नै हामीलाई केही लामो समय लाग्यो । त्योसँगै हामीले प्रदेश कमिटी गठन गर्ने काम गयौँ । प्रदेशमा एक जना व्यक्तिलाई संयोजक तोकेर त्यहाँ पनि तदर्थ समिति स्थापना गरेर काम गरिरहेका छौँ । २८ वटा जिल्ला समितिहरु गठन गरेका छौँ । सरकारको विभागले गर्ने कारबाहीलाई पनि हामीले सक्रियताका साथ हेरिरहेका छौँ । हाम्रा जिल्ला कमिटीहरुले त्यस्ता निकायहरुलाई क्रियासिल बनाउने काम गरिरहेका छन् । काठमाडौँमा पनि हामीले सम्बन्धित निकायलाई क्रियासिल बनाउने काम गरेका छौँ । हामीले थाँहा पाएको जानकारी सम्बन्धित निकायलाई दिने पनि गर्छौ । ताकी कारबाही प्रक्रियामा सजिलो होस् । सम्बन्धित निकायले अनुगमन गर्यो वा गरेन, कारबाही भयो भएन भनेर हामीले निगरानी गरिरहेका हुन्छौं । सरकारले कालोबजारी र सुन तस्करहरुलाई पक्राउ गर्नुमा हाम्रो पनि योगदान छ । हामीले उहाँहरुलाई जबर्जस्त दबाब दिएका छौँ । कारबाही गर्नुस् नभए तपाईँका विरुद्धमा जनतालाई गुहाछौँ भनेर दबाब दिएपछि काम भएको हो । हामीले कुनै कर्मचारीले काम गरेका छैनन् भने त्यसमा पनि खबरदारी गरिरहेका छौँ । हाम्रो ३८ जिल्लामा संगठन बनेपछि हामीलाई लाग्छ १० देखि १२ प्रतिशतसम्म भ्रष्टाचार कम भएका छन् ।

अब आउने दिनमा महासंघलाई कसरी अगाडी बढाएर लैजानुहुन्छ ?

हामी अबका आउने दिनमा वडा, पालिका, प्रदेशदेखि केन्द्रसम्म संगठन निर्माण गर्छौ । ५० लाख सदस्यता वितरण गर्छाै । उपभोक्ताका मागहरु सम्बोधन गर्न सरकारलाई दबाब दिन्छौं । ती मागहरु सम्बोधन नभएमा सशक्त रुपमा एउटा ठूलो शान्तिपूर्ण आन्दोलन पनि गर्छौ । सायद उपभोक्ताको आन्दोलन भएपनि त्यस्ता ठाउँमा सरकार झुक्छ भन्ने लाग्छ । झुक्न बाध्य बनाउँछौं । सरकारसँग अर्को विकल्प पनि हुँदैन । र त्यो मागहरु पुरा भयो भने देशलाई फाइदा पुग्ने हो । देश धनी बन्ने हो । गुणस्तरयुक्त काम हुन्छ । स्वस्थ प्रतिस्पर्धा हुनेभयो । यसले विदेश पलायन हुने क्रम पनि रोकिन सक्छ ।