दसैंलाई च्यांग्रा लिन यहाँका व्यापारी बर्सेनि हिमालपारिको जिल्ला मुस्ताङ छिर्छन् । हप्तौँ लगाएर च्यांग्रा भित्र्याउँछन् । यसपालि पनि कतिले च्यांग्रा ल्याइसके भने कोही बाटैमा छन् । व्यापारी अम्मरबहादुर क्षत्री र लक्ष्मण खड्का च्यांग्रा लिएर आजै बागलुङ आइपुगेका छन् । ‘१८ गते गएको बल्ल आज आइपुगियो,’ क्षत्रीले भने । जोमसोमदेखि दुई दिनको बाटोमा पर्ने चमर भन्ने ठाउँमा पुगेर च्यांग्रा ल्याएको उनको भनाइ छ ।

क्षत्री र लक्ष्मण मिलेर १४५ च्यांग्रा जिल्लामा भित्राएका छन् । च्यांग्रा लिन यहाँका २० भन्दा बढी व्यापारी मुस्ताङ पुगेको क्षत्रीले बताए । लामो बाटोमा कठिन यात्रा तय गरेर व्यापारीले च्यांग्रा ल्याउँछन् । यसपालि च्यांग्रा कम आएको र भाउ पनि महँगिएको छ । कोभिड- १९ कारण तिब्बतका व्यापारीले च्यांग्रा मुस्ताङ ल्याएका छैनन् । स्थानीय च्यांग्रा मात्र बजारमा आएको छ । मुस्ताङमा पालिने च्यांग्राले माग नधान्ने हुँदा ठूलो संख्यामा च्यांग्रा तिब्बतबाट भित्रने गर्थ्यो ।

‘दसैंका बेला ३५/४० हजारसम्म च्यांग्रा मुस्ताङबाट बाहिरिन्थ्यो, अहिले ८/१० हजार मात्र आउँदैछ”, क्षत्रीले भने । उनका अनुसार च्यांग्राको भाउ पनि झण्डै पाँच हजारले बढेको छ । रोज्जा च्यांग्राको मूल्य ३४ देखि ३५ हजारसम्म पुगेको छ ।

गत वर्ष २९ हजारमा बिक्री भएको थियो । मासु प्रतिकिलो १४ सय पुगेको थियो । खरिदमै मूल्य बढी परेको व्यापारीको भनाइ छ । किसानको गोठबाट २७ हजार ५०० मा च्यांग्रा उठाएको क्षत्रीले बताए । च्यांग्रा कम हुनु, बढ्दो करजस्ता कारणले पनि च्यांग्रा महगिँदै गएको छ । व्यापारीको आउजाउमा पनि बढी खर्च हुन्छ । स्थानीय तहसहित ठाउँठाउँमा दस्तुर र कर तिर्नुपर्दा थप मर्का पर्ने गरेको व्यापारीको गुनासो छ ।

तीन वर्षमा १० हजारभन्दा बढीले च्यांग्राको भाउ बढेको अर्का व्यापारी महेन्द्र केसीले बताए । केसीले पनि पाँच वर्षदेखि च्यांग्राको कारोवार गर्दै आएका छन् । महँगो परेपनि दसैंका बेला च्यांग्राको मासु उपभोक्ताको रोजाइमा पर्ने गरेको उनको भनाइ छ । केसीको मासु पसलसमेत छ ।

च्यांग्राको व्यापारबाट पहिलेपहिले जस्तो कमाइ हुन छाडेको व्यापारी बताउँछन् । एउटा च्यांग्रामा एक/दुई हजारसम्म फाइदा राखेर बेच्ने गरेका छन् । बागलुङमा बर्सेनि झण्डै दुई हजार च्यांग्रा भित्रिन्छ । यो वर्ष भने त्यो संख्या घट्ने भएको छ ।

हिमाली हावापानीमा जडीबुटी खाएर हुर्केको हुनाले च्यांग्रा स्वादिष्ट र स्वस्थकर मानिन्छ । उपभोक्ताले दशैँमा च्यांग्राको मासु खोजीखोजी उपभोग गर्छन् । मुस्ताङबाट झारिने च्यांग्रा गण्डकी प्रदेशका विभिन्न जिल्ला हुँदै काठमाडौँसम्म पुर्‍याइन्छ ।

राष्ट्रिय उपभोक्ता मञ्च बागलुङका अध्यक्ष शैलेन्द्रकुमार श्रेष्ठले व्यापारीले उपभोक्ताको माग पूरा गर्न दुःख-सुख गरेर दसैंमा च्यांग्रा ल्याउने गरेको बताए । ‘हिमाली जिल्ला पुगेर ल्याउनुपर्छ, खर्च बढी हुन्छ,’ उनले भने, ‘महँगो त छ, फेरि व्यापारीले पनि अलिअलि नाफा निकाल्नुपर्‍यो ।’ (रासस)

प्रकाशित समय : २३:२८ बजे