जनकपुरका धार्मिक तथा ऐतिहासिक महत्वका पोखरीहरु अतिक्रमित हुन थालेका छन् । व्यक्तिका पूर्वाधारहरुको निर्माण कार्य तथा विस्तारका लागि सरकारको स्वामित्वमा रहेका पोखरीहरु अतिक्रमणको चपेटामा परिरहेका हुन् । ‘पोखरी’को सहर भनेर चिनिने जनकपुरमा पोखरीहरु नै भेटिन मुस्किल पर्ने अवस्था आएको स्थानीयहरु बताउँछन् । पोखरी संरक्षण तथा सम्वर्द्धनको अभावमा व्यक्तिगत तथा सार्वजानिक प्रयोजनका निम्ति अतिक्रमण गरिदै आएको जनकपुर क्षेत्र विकास परिषद्का पूर्वअध्यक्ष रामकुमार शर्माले बताए । उनका अनुसार जनकपुरका दर्जनौं पोखरीहरुको अहिले लोप भरहेका छन् ।

पोखरी भएको ठाउँमा व्यक्तिगत घरदेखि लिएर ठूला संरचना बनाउँदा पोखरीको निशाना नै मेटिएको स्थानीय बताउँछन् । पोखरीहरु मासेर पछिल्लो समय व्यवसायिक प्रयोजनका लागि टहराहरु बनिरहेका छन् । केही समयअघि जनकपुर ढल्केवरमा ६ लेनको सडक विस्तारको क्रममा जनकपुरको पिडारीचोकमा अवस्थित गोरधोई पोखरीको इतिहास नै मेटिएको छ । पोखरीको आधा भागमा सडक निर्माणका लागि भौतिक संचरना निर्माण गरिँदै पोखरीलाई माटोले भर्ने काम भइरहेको परिषद्का पूर्वअध्यक्ष शर्माले बताए । ऐतिहासिक महत्वका पोखरीहरु वर्षेनी अतिक्रमणको चपेटामा पर्दै आएको भए पनि सम्बन्धित सरोकारवालाहरुले चासो भने दिएका छैनन् ।

धार्मिक महत्व बोकेका कतिपय पोखरी व्यक्तिको नाममा दर्ता भइसकेको छन् । अतिक्रमणका कारण जनक सरोवर, अमृतकुण्ड, गोपाल सर, पयास्विनी सर, बलदेव सरलगायतका पोखरी लोपसमेत भइसकेका छन् । ०७२ सालमा जनकपुर क्षेत्र विकास परिषद्का तत्कालिन अध्यक्ष रामकुमार शर्माले जनकपुरका धार्मिक महत्वमा पोखरीको अतिक्रमण हटाउने अभियान थालेका थिए । करिब दुई सातासम्म अभियान चल्यो । अभियानमा प्रहरी प्रशासनदेखि स्थानीय जनताको व्यापक सहभागिता थियो । तर, बजेट अभावमा अभियान अघि बढ्न सकेन ।

परिषद्का पूर्वनिर्देशक उमेशकुमार यादवका अनुसार सो अभियानको क्रममा दर्जनभन्दा बढी पोखरीको अतिक्रमण हटाइएको थियो । ‘चारैतर्फबाट अभियानमा सहयोग मिलेको थियो । तर, बजेट अभावले अभियानलाई अघि बढाउन सकिएन,’ उनले भने, ‘त्यतिवेला अतिक्रमण हटाउन सयभन्दा बढी घर भत्काइएको थियो ।’

त्यस्तै २०६२ सालमा भोजराज घिमिरेको संयोजकत्वमा जनकपुरका धार्मिक, पोखरी, मठ-मन्दिरलगायतको जग्गाको संरक्षण र व्यवस्थापनका लागि उच्च स्तरीय कार्यदल गठन गरेको थियो । तर, ती कार्यालय दलले ४ महिना लगाएर तयार पारिएको विस्तृत प्रतिवेदन अझैसम्म कार्यान्वयन हुन सकेको छैन । प्रतिवेदनमा जनकपुरमा ४९ वटा सार्वजनिक, निजी र पाँचवटा पोखरी लोप भएको उल्लेख छ । प्रतिवेदनअनुसार जनकपुरमा रामसागर, गोरधोइ, पुरन्दर सर, लक्की, देवान पोखरी, रामसागर, मध्यसागर, रत्नसागर, अरगजा, दशरथ तलाउ, तेलहा मरहालगायत दर्जनभन्दा बढी ठूला पोखरी छन् ।

प्रकाशित समय : २२:३१ बजे