ललितपुरको गोदावरी नगरपालिका वडा नं. १२ ठेचोको नवदुर्गा भवानी देवी नाच सुरु भएको छ । १२ वर्षमा एकचोटी हुने नाच यो वर्ष सुरु भएको हो । जात्रा झण्डै वर्षभरि नै चल्ने गर्दछ ।

२०७९ साउन १० गते गठेमंगलका दिन मन्दिरको मूलढोकामा विधिपूर्वक पूजाआजा गरी ताल्चा लगाएपछि जात्रा प्रारम्भ भएको मानिन्छ । मन्दिरमा १२ वर्षे जात्राको क्रममा एकपटक मात्र ताल्चा लगाइन्छ ।

अन्य वर्षहरुमा ३ सय ६४ दिन नै खुल्ला राख्ने परम्परा छ । यसरी लगाएको ताल्चा अब यही भदाै ९ गते जुगचह्रे तिथिमा पूजाआजा गरी खोलिनेछ ।

जात्रा सुरु भएसंगै ठेचो बस्तीमा भोजभतेर, बिहे, व्रतबन्ध निषेध हुन्छ । पार्टी वा अन्य ठाउँमा बस्दा खुट्टा भुन्ड्याएर बस्न, परदेशीलाई बास बसाल्ने गरी पाहुना सत्कार गर्न, राति हिँडडुल गर्न, सिट्टी, ताली, घण्ट बजाउन पाइँदैन ।

नवदुर्गा गुठीको आफ्नो बाजाबाहेक अन्य बाजागाजा बजाउन मिल्दैन । नवदुर्गाको पर्वपूजामा भने नवदुर्गा गुठीबाहेक अन्य बाजा पनि बजाउन मिल्ने चलन छ । यो बन्देज नवदुर्गा गुठीको धु:ख: नामक नाच सम्पन्न नभएसम्म लागू हुन्छ । धु:ख: नामक नाच फागुन/चैततिर हुने गर्दछ ।

नवदुर्गा नाचमा १३ देवगण छन् । भैरव, काली, बाराही, कुमारी, गणेश, ब्रम्हायणी, महादेव, महालक्ष्मी, विष्णुदेवी, सिघिनी, बाघिनी, इन्द्रायणी र श्वेत भैरव । नवदुर्गा गुठीमा ३४ जना गुठियार छन् । परम्पराअनुसार गणेश हुने देवगणले तन्त्र साधना गरिएको तिलक लगाइदिएपछि सबै देवगणमा देवता चढेको विश्वास गरिन्छ ।

देवगणहरुको तान्त्रिक र यान्त्रिक तवरबाट छुट्टाछुट्टै नृत्य गर्ने गर्छ । इन्द्रायणी देवीको भने नृत्य गराइँदैन । श्वेत भैरव १२ वर्षमा एकपटक मात्र नृत्य गराइन्छ । प्राय श्वेत भैरव नाच दसैपछि साइत हेरी नचाउँदै आएको पाइन्छ ।

यो नाच पाटन दरबार क्षेत्रका लिच्छवी राजा मानदेवका इष्टदेवता मनमानेश्वरी देवी (पायो जात्रा)सँग पनि प्रत्क्षक्ष सम्बन्ध रहेको छ ।

प्रकाशित समय : ११:३९ बजे