nmb bank

गृहपृष्ठ मन्दीले जग्गा सस्तिएसँगै जग्गाको कारोबार बढ्यो ,१० महिनामा घरजग्गाबाट ३३ अर्ब राजस्व राजस्व संकलन

मन्दीले जग्गा सस्तिएसँगै जग्गाको कारोबार बढ्यो ,१० महिनामा घरजग्गाबाट ३३ अर्ब राजस्व राजस्व संकलन

मन्दीले जग्गा सस्तिएसँगै जग्गाको कारोबार बढ्यो ,१० महिनामा घरजग्गाबाट ३३ अर्ब राजस्व राजस्व संकलन

चालू आर्थिक वर्ष ०८०/८१ को वैशाख मसान्तसम्म घरजग्गा कारोबारबाट ३३ अर्ब पाँच करोड रुपैयाँ राजस्व संकलन भएको छ । यद्यपि, बढेको कारोबार संख्याको तुलनामा राजस्व संकलन सन्तोषजनक नभएको भूमि व्यवस्थापन तथा अभिलेख विभागले जनाएको छ ।

विभागका अनुसार चालू आवको वैशाखसम्म घरजग्गाको लिखित पारित १८.१९ प्रतिशतले बढेको छ । तर, घरजग्गा कारोबारबाटै उठ्ने राजस्व (कर तथा गैरकर) भने ०.२१ प्रतिशतले घटेको छ ।

१० महिनामा देशभर चार लाख २९ हजार नौ सय ५५ वटा घरजग्गा नामसारी (कारोबार) भएका छन् । गत आवको सोही अवधिमा भने देशभर तीन लाख ६३ हजार सात सय ६८ वटा घरजग्गा कारोबार भएका थिए । गत आवमा कुल चार लाख ६३ हजार तीन सय २२ कारोबार भएका थिए ।

वैशाख महिनामा मात्रै देशभर ४९ हजार सात सय ८२ वटा घरजग्गा नामसारी भएका छन् । गत आवको वैशाखमा भने देशभर ४२ हजार चार ६१ कारोबार भएका थिए ।

घरजग्गा कारोबार बढिरहे पनि सरकारलाई प्राप्त हुने राजस्व भने तुलनात्मक रूपले घटेको पाइएको छ । गत आवको १० महिनामा घरजग्गा कारोबारबाट ३३ अर्ब १२ करोड ७३ लाख ६४ हजार रुपैयाँ राजस्व संकलन गरेको थियो । चालू आवको वैशाखसम्म ३३ अर्ब पाँच करोड ७४ लाख ८५ हजार रुपैयाँ संकलन भएको छ ।

जुन अघिल्लो वर्षको समीक्षा अवधिको तुलनामा करिब पाँच करोड रुपैयाँ कम हो । गत वैशाखमा मात्रै ४९ हजार सात सय ८२ वटा कारोबार हुँदा सरकारलाई तीन अर्ब ८६ करोड ३८ लाख १६ हजार रुपैयाँ राजस्व प्राप्त भएको छ ।

विभागका महानिर्देशक विदुर खनालले कम मूल्यका जग्गाको कारोबार बढी हुँदा राजस्व संकलनमा कमी आएको बताए । ‘बढी मूल्यका घरजग्गा बिक्री भएको भए राजस्व पनि स्वतः बढी उठ्ने हुन्थ्यो । तर, अहिले कम मूल्यका घरजग्गाको कारोबार बढी भएको अनुमान छ । त्यसैले कारोबार संख्या बढे पनि राजस्व भने बढ्न सकेन,’ उनले बताए ।

घरजग्गा कारोबार गर्दा ग्राहकले पुँजीगत लाभकर, सेवा शुल्क, रजिस्ट्रेसन, विलम्ब शुल्कलगायत शीर्षकमा सरकारलाई कर तिर्नुपर्छ । प्रदेश सरकारपिच्छे करका दरहरू फरक–फरक छन् ।

सामान्य अवस्थामा फर्कन समय लाग्ने
आव ०७८/७९ मा सात लाख ४५ हजार एक १९ वटा घरजग्गाको कारोबार भई कुल ७४ अर्ब ६५ करोड नौ लाख ४६ हजार रुपैयाँ राजस्व उठेको थियो । गत आवको तुलनामा घरजग्गा कारोबार यो वर्ष बढे पनि सामान्य अवस्थामा भने पुग्न सकेको छैन ।

तथ्यांकअनुसार आव ०७८/७९ को तुलनामा अहिलेको घरजग्गा कारोबारको संख्या न्यून नै रहेको छ । उक्त आवको १० महिनामा ६ लाख ४३ हजार पाँच सय ८१ वटा घरजग्गा कारोबार भएका थिए । सो आर्थिक वर्षमा कुल सात लाख ४५ हजार एक सय १९ वटा घरजग्गा कारोबार भएका थिए । त्यसबापत ०७८/७९ को १० महिनामा ६५ अर्ब ३० करोड २५ लाख ७१ हजार रुपैयाँ र वर्षभरमा ७४ अर्ब ६५ करोड नौ लाख ४६ हजार रुपैयाँ राजस्व उठेको थियो । जुन चालू आवको समीक्षा अवधिमा भएको घरजग्गा कारोबार र राजस्व संकलनभन्दा निकै बढी हो ।

आर्थिक शिथिलता, जग्गा कित्ताकाटमा गरिएको कडाइ, तरलता अभाव, ब्याजदरमा भएको वृद्धिलगायत कारण गत आवमा घरजग्गा कारोबार खस्किएको थियो । त्यसपछि गत साउनमा सरकारले जग्गाको कित्ताकाटमा लगाएको प्रतिबन्ध हटाएको थियो । यसैगरी, पछिल्लो समय बैंकहरूमा लगानीयोग्य पुँजीको पर्याप्तता र घरजग्गालक्षित कर्जाको विशेष प्याकेजमा सहुलियत आएकाले विगतको भन्दा अहिले घरजग्गा कारोबार बढेको हो । तर, सामान्य अवस्थामा अझै नआएको विभागका महानिर्देशक विदुर खनालले बताए ।

‘अब घरजग्गा कारोबार बढ्न आमनागरिकको क्रयशक्ति नै बढ्नुपर्छ । तर, पछिल्लो समय देखिएको शिथिलताका कारण आमनागरिकको क्रयशक्ति अझै बढ्न सकेको छैन । त्यसैले अहिले घरजग्गाको कारोबार सामान्य अवस्थामा आउन सकेको छैन,’ उनले भने, ‘अर्थतन्त्र चलायमान भएपछि भने स्वतः घरजग्गा कारोबार बढ्ने अपेक्षा छ ।’

अब घरजग्गा कारोबार बढ्न आमनागरिकको क्रयशक्ति बढ्नुपर्छ, त्यसपछि सामान्य अवस्थामा आउँछ  : विदुर खनाल, महानिर्देशक, भूमि व्यवस्थापन तथा अभिलेख विभाग
बढी मूल्यका घरजग्गा बिक्री भएको भए राजस्व पनि स्वतः बढी उठ्ने हुन्थ्यो । तर, अहिले कम मूल्यका घरजग्गाको कारोबार बढी भएको अनुमान छ ।

त्यसैले कारोबार संख्या बढे पनि राजस्व भने बढ्न सकेन । अब घरजग्गा कारोबार बढ्न आमनागरिकको क्रयशक्ति बढ्नुपर्छ । तर, पछिल्लो समय देखिएको शिथिलताका कारण आमनागरिकको क्रयशक्ति अझै बढ्न सकेको छैन ।

 

प्रकाशित समय : १६:५३ बजे

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

सम्बन्धित शीर्षकहरु